Beyin damar tıkanıklıkları (inme)beyin enfarktüsü

İnme Nedir ve Neden Olur?

İnme, ileri yaş grubunda oldukça sık rastlanan; genellikle hipertansiyon, damar sertliği veya şeker hastalığı (diyabet) sonucunda gelişen bir tablodur. Gençlerde görülen inme vakaları ise çoğunlukla doğumsal ya da sonradan gelişen kalp hastalıkları nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Beyin atardamarlarında meydana gelen tıkanıklık, vücudun bir yarısında hafif veya şiddetli felç durumuna yol açar.

Eğer tıkanıklık ana damarlarda değilse, genellikle baş ağrısı gözlemlenmez. Tıkanmanın oluştuğu ilk saatlerde hastanın tansiyonu yüksektir. Beyin damarlarındaki herhangi bir tıkanma, dakikalar içerisinde kansız kalan beyin bölgesinde kalıcı hasar oluşturmaya başlar.

Damar Sertliği ve İnme İlişkisi

İnme vakaları en sık ateroskleroz olarak bilinen damar sertliğine bağlı olarak gelişir. Damar sertliği durumunda, ani bir tansiyon yükselmesi ile damar cidarında oluşan tortulardan (plaklardan) kopan parçacıklar kan yoluyla ilerler. Bu parçacıkların beyin damarlarından birini tıkaması sonucunda inme tablosu tetiklenir.

İnme Sonrası Klinik Seyir Türleri

Halk arasında felç olarak tanımlanan kol ve bacak kuvvet kaybının en yaygın nedeni, yaşlılık dönemindeki damar tıkanıklıklarıdır. Tıkanma gerçekleştikten sonra hastalık üç farklı şekilde seyredebilir:

1. Geçici İskemik Atak: Tıkanıklığın tedaviyle veya kendiliğinden açılması sonucu, felç tablosunun saatler veya günler içinde tamamen düzelmesidir.
2. Kalıcı Felç: Damarın tıkalı kalması ve tedaviye rağmen klinik tabloda bir iyileşme görülmemesi durumudur.
3. İlerleyici Felç: Başlangıçta hafif olan felç belirtilerinin, pıhtının büyümesi ve daha büyük damarları tıkamasıyla saatler veya günler içinde şiddetlenmesidir.

İnme Tedavisinde Kritik İlk 4 Saat

İnmenin seyri kişiden kişiye değişebildiği için, ilk saatlerde derhal damar içi pıhtılaşmayı engelleyici tedaviye başlanmalıdır. Eğer tıkanıklık beynin ana damarlarında ise, ilk 4 saat içerisinde yapılacak damar içi müdahalelerle pıhtının ortadan kaldırılması hayati önem taşır. Bu müdahale sayesinde damar açılarak felç tablosunun geri dönmesi sağlanabilir.

Kimler İnme Riski Altındadır?

İnme gelişimi açısından risk grubunda yer alan kişiler şunlardır:

• Ailesinde damar sertliği hikayesi bulunanlar,
• Tansiyon hastaları,
• Kalp ve şeker hastaları,
• Sigara kullananlar,
• Aşırı stresli meslek gruplarında çalışanlar.

İnmeden Korunmak İçin Alınacak Tedbirler

İnme riskini minimize etmek ve sağlığı korumak adına aşağıdaki önlemlerin alınması uzmanlar tarafından önerilmektedir: