Bebek ve Çocukta Mezenter Kisti

Mezenter Kisti ve Omental Kist Nedir?

Mezenter kisti, çocuk cerrahisi uygulamaları içerisinde nadir görülen ancak klinik önemi yüksek olan bir durumdur. İstatistiksel verilere göre çocuk hastanelerinde her 20.000 ile 25.000 çocukta bir görüldüğü saptanmıştır. Bu kistler yetişkinlerde de ortaya çıkabilmekle birlikte, tüm olguların yaklaşık üçte biri 15 yaş altındaki çocuklarda tespit edilmektedir. Literatürde bu durumun kız çocuklarında daha sık görüldüğü belirtilmektedir.

Mezenterik, Omental ve Lenfanjiom Ayrımı

Bağırsakların kan ve lenf damarlarını barındıran yağlı dokuya mezenter adı verilir; bu doku içinde gelişen kistik yapılara ise mezenter kisti denir. Karın içi organların üzerini örten yağ dokusunda (omentum) gelişen kistik oluşumlara omental kist adı verilirken, lenf damarlarının kistik genişlemesiyle oluşan yapılara lenfanjiom denir. Bu üç klinik tablo zaman zaman birbirine karıştırılabildiği için ayırıcı tanıda her zaman bu üç ihtimal akılda tutulmalıdır.

Kistlerin Yerleşimi ve Nedenleri

Bu kistlerin kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, gelişim süreçlerine dair çeşitli embriyolojik teoriler mevcuttur. Mezenterik kistler, sindirim sisteminin başlangıcı olan onikiparmak bağırsağından, anüse en yakın kısım olan rektuma kadar her bölgede gözlenebilirler.

Belirtiler ve Klinik Tablo

Mezenter kistleri genellikle başka bir nedenle yapılan incelemeler sırasında rastlantısal olarak saptanır. Ancak bazı vakalarda kistin aşırı büyümesi söz konusu olabilir. Bu büyüme dışarıdan fark edilebilecek kadar belirginleşebilir. Kistin büyümesine bağlı olarak gelişebilecek komplikasyonlar şunlardır:

• Bağırsak tıkanıklıkları
• Volvulus (Bağırsakların kendi damarları etrafında dönmesi ile oluşan acil tablo)
• Ani başlayan şiddetli karın ağrısı
• Safralı kusma
• Kanlı dışkılama

Riskler ve Komplikasyonlar

Mezenterik kistler genellikle kendiliğinden gerileme göstermezler ve zamanla büyüme eğilimindedirler. Bu kistlerin en önemli risklerinden biri, embriyolojik kökenli olmalarına rağmen %3 oranında kötü huylu tümörlere dönüşme ihtimalidir. Ayrıca tedavi edilmediklerinde yukarıda belirtilen bağırsak tıkanıklığı gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilirler.

Tedavi Yöntemleri: Cerrahi Müdahale

Tanı konulduktan sonra temel tedavi yaklaşımı kistin cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Ameliyatın temel hedefi kistin tamamen vücuttan uzaklaştırılmasıdır. Bazı durumlarda kist bağırsaklara çok yapışık olabilir; bu gibi hallerde bağırsağın bir kısmının da kistle beraber çıkarılması gerekebilir.

Laparoskopik Cerrahinin Avantajları

Günümüzde bu operasyonlar çocuk cerrahisi alanında laparoskopik cerrahi (kapalı yöntem) ile başarıyla gerçekleştirilebilmektedir. Laparoskopik yöntemin hastaya sağladığı başlıca avantajlar şunlardır:

Ameliyat Sonrası Tekrarlama Riski

Cerrahi işlem sırasında kistin yetersiz çıkarılması durumunda hastalığın tekrarlama riski bulunmaktadır. Literatürdeki farklı serilerde değişik oranlar bildirilse de, ortalama %5 civarında bir nüks (tekrarlama) riski mevcuttur. Bu nedenle operasyonun uzman bir cerrah tarafından titizlikle yürütülmesi kritik önem taşır.