Astımlı hastaların Corona virüs ( COVİD-19 ) hakkında bilmesi gerekenler.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Koronavirüs (COVID-19) Nedir ve Nasıl Yayılır?
Dünya genelinde ve ülkemizde etkisini gösteren koronavirüs (COVID-19), ilk olarak Aralık 2019'da Çin'in Wuhan kentinde tespit edilen yeni bir virüs türüdür. Başlangıçta hayvanlardan insanlara geçtiği düşünülen bu virüs, günümüzde insandan insana bulaşarak küresel bir pandemi halini almıştır.
COVID-19, ciddi akut solunum sendromuna yol açan viral bir enfeksiyondur. Bu virüs ailesinde daha önce karşılaştığımız SARS-CoV-2 ve MERS-CoV gibi türler de bulunmaktadır. Hastalığın bulaşmasını engellemek ve toplum sağlığını korumak adına gerekli önlemleri almak hayati önem taşımaktadır.
COVID-19 Belirtileri Nelerdir?
Virüsle temas ettikten sonra belirtilerin ortaya çıkması 2 ile 14 gün arasında sürebilmektedir. En sık karşılaşılan semptomlar şunlardır:
- Ateş (%90 oranında görülür)
- Kuru öksürük (%68 oranında görülür)
- Halsizlik, güçsüzlük ve yorgunluk
- Nefes darlığı (%19 oranında görülür)
- Balgam üretimi ve boğaz ağrısı
- Nadiren miyalji (kas ağrısı) ve ishal
Koronavirüs, Grip, Soğuk Algınlığı ve Alerji Arasındaki Farklar
Bahar aylarında polen alerjisinin (saman nezlesi) artmasıyla birlikte, COVID-19 belirtileri ile mevsimsel hastalıklar sıklıkla karıştırılabilmektedir. Aşağıdaki tablo, bu hastalıklar arasındaki temel farkları ayırt etmenize yardımcı olacaktır:
| Belirtiler | Koronavirüs (COVID-19) | Soğuk Algınlığı | Grip | Mevsimsel Alerjik Rinit |
|---|---|---|---|---|
| Belirti Süresi | 7-25 gün | 14 günden az | 7-14 gün | Birkaç hafta veya ay |
| Öksürük | Sıklıkla (Kuru) | Hafif | Sıklıkla (Kuru) | Nadir (Astım varsa görülebilir) |
| Nefes Darlığı | Bazen | Yok | Yok | Yok (Astım varsa görülebilir) |
| Hapşırma | Yok | Sıklıkla | Yok | Sıklıkla |
| Burun Akıntısı | Nadir | Sıklıkla | Bazen | Sıklıkla |
| Ateş | Sıklıkla | Kısa süreli | Sıklıkla | Yok |
| Yorgunluk | Bazen | Bazen | Sıklıkla | Bazen |
| Baş Ağrısı | Bazen | Nadir | Sıklıkla | Bazen (Sinüs ağrısı) |
| İshal | Nadir | Yok | Bazen (Çocuklarda) | Yok |
Önemli Not: Grip ve alerjik rinit, hastada astım mevcutsa ataklara bağlı nefes darlığına yol açabilir. COVID-19 ise doğrudan akciğerleri etkilediği için nefes darlığına neden olmaktadır.
Risk Grupları ve Astım Hastaları İçin Uyarılar
DSÖ verilerine göre; 60 yaş üstü bireyler, diyabet, kalp hastalığı, yüksek tansiyon ve astım gibi kronik rahatsızlığı olanlar yüksek risk grubundadır. Astımı olan bireylerin şu önlemleri alması kritik önem taşır:
- En az 14 gün veya 1 ay yetecek kadar ilaç stok bulundurulmalıdır.
- Günlük astım ilaçları (inhaler steroidler) aksatılmadan kullanılmalıdır.
- İnhale kortikosteroidler bağışıklık sistemini baskılamaz; ancak oral steroid kullanımı konusunda doktora danışılmalıdır.
- Antihistaminiklerin bağışıklığı baskıladığına dair bir kanıt bulunmamaktadır.
Koronavirüsten Korunma Yolları ve 14 Kural
Enfeksiyon riskini azaltmak için Sağlık Bakanlığı ve DSÖ tarafından önerilen temel ilkeler şunlardır:
- El Hijyeni: Eller en az 20 saniye boyunca normal sabun ve suyla yıkanmalıdır.
- Sosyal Mesafe: Hasta kişilerle araya en az 1 metre mesafe konulmalıdır.
- Temas Kısıtlaması: Eller yıkanmadan ağız, burun ve gözlere dokunulmamalıdır.
- Maske Kullanımı: Sadece hasta kişiler veya bakıcılar maske takmalıdır (DSÖ genel önerisi).
- Yüzey Temizliği: Virüsün yüzeylerde yaşayabildiği unutulmamalı, sık dokunulan alanlar temizlenmelidir.
- Beslenme: Çiğ veya az pişmiş hayvansal gıdalardan kaçınılmalı, iyi pişmiş yiyecekler tüketilmelidir.
Egzama Hastaları İçin İpucu: Sık el yıkama egzamayı tetikleyebilir. Her yıkama sonrası nemlendirici kullanmak, cildin kurumasını ve alevlenmeleri önleyecektir.
