ASTIM VE OZON TEDAVİSİ
- Astım, solunum yollarının çeşitli uyaranlara karşı aşırı duyarlılık göstermesiyle oluşan, öksürük ve nefes darlığı gibi belirtilerle seyreden kronik bir alerjik iltihaplanmadır.
- Hastalık genetik yatkınlığa bağlı olarak her yaşta ortaya çıkabilmekte; alerjik ve alerjik olmayan şeklinde iki ana türe ayrılmaktadır.
- Tedavide kontrol edici ve rahatlatıcı ilaçların yanı sıra, bağışıklığı düzenleyen ve bronşiyal spazmı çözen ozon tedavisi gibi destekleyici yöntemler de kullanılmaktadır.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Astım Nedir? Tanımı ve Oluşum Süreci
Astım, solunum yollarının soğuk hava, egzersiz, duman ve koku gibi çeşitli uyaranlara karşı aşırı hassasiyet göstermesi sonucu oluşan, mikrobik olmayan alerjik iltihaplanma durumudur. Bu iltihaplanma neticesinde hava yollarında daralma meydana gelir.
Söz konusu daralma süreci; solunum yollarının uyaranlara karşı gösterdiği aşırı duyarlılık nedeniyle kasların kasılmasına, mukoza tabakasının şişmesine ve bölgedeki salgının (mukus) artmasına bağlı olarak gelişir. Türkiye'de yaklaşık 1.5 milyonu çocuk olmak üzere toplam 7 milyon astım hastası olduğu tahmin edilmektedir. Araştırmalar, astımın görülme oranının ilkokul çağındaki çocuklarda %10, erişkinlerde ise %5 civarında olduğunu göstermektedir.
Astım Belirtileri ve Tetikleyici Faktörler
Astım hastalığında semptomlar genellikle nöbetler halinde ortaya çıkar. Belirtilerin şiddeti; egzersiz, gülme, soğuk algınlığı veya alerjenlere maruz kalma durumlarında artış gösterebilir. Tedavi edilmeyen veya yetersiz tedavi edilen vakalarda bu belirtiler süreklilik kazanabilir.
En sık görülen astım belirtileri şunlardır:
- Öksürük
- Hırıltılı solunum
- Nefes darlığı
- Göğüste sıkışma hissi
Astımı başlatan etkenler kişiden kişiye farklılık gösterir. En yaygın tetikleyici faktörler arasında ev tozu akarları (toz böcekleri), polenler ve küf mantarları yer alır. Ayrıca sigara dumanı, aspirin gibi bazı ilaçlar ve gıda katkı maddeleri de atakları başlatabilir.
Astımda Kalıtım ve Başlangıç Yaşı
Astım, genetik yatkınlığı olan bireylerde daha sık görülmektedir. Ailesinde astım, saman nezlesi veya egzama öyküsü bulunan kişilerde risk yüksektir; ancak ailesinde hastalık bulunmayan bireylerde de astım gelişebilir.
Hastalığın başlangıç yaşına dair istatistikler şu şekildedir:
| Yaş Grubu | Başlangıç Özellikleri |
|---|---|
| Çocukluk Dönemi | Genellikle 5 yaşından önce başlar. Erkeklerde kızlara oranla 2 kat daha fazladır. |
| Erişkin Dönemi | 30 yaşından sonra her yaşta görülebilir. |
| İleri Yaş | Hastaların %3'ünde ilk belirtiler 60 yaşından sonra ortaya çıkar. |
Astım Çeşitleri: Alerjik ve Alerjik Olmayan Astım
1. Alerjik Astım
Hastanın ev akarları, evcil hayvanlar, polen veya küf gibi bir veya birden fazla alerjene karşı duyarlılığı mevcuttur. Bu durum alerjik deri testleri veya kanda IgE ölçümü ile teşhis edilir. İlaç tedavisine yanıtı iyidir. Ancak immunoterapi (aşı tedavisi) konusu tartışmalıdır; anafilaktik reaksiyon riski ve kesin kür sağlamaması gibi nedenlerle kullanımı azalmaktadır.
2. Alerjik Olmayan Astım
Bu türde krizleri tetikleyen unsurlar viral enfeksiyonlar (nezle, grip, farenjit), hava kirliliği, sigara dumanı, stres ve bazı ilaçlardır. Alerjik olmayan astım daha kronik bir seyir izler, krizler daha ağırdır ve tedaviye dirençli olma eğilimindedir. Bu hasta grubunda aşı tedavisinin yeri yoktur.
Astımın Tıbbi Tedavi Yöntemleri
Güncel tıbbi uygulamalarla hastalığı tamamen ortadan kaldırmak mümkün olmasa da, belirtilerin şiddeti ve tekrarlama sıklığı kontrol altına alınabilmektedir. Tedavide kullanılan ilaçlar iki ana gruba ayrılır:
- Kontrol Ediciler: Hava yolu daralmasını ve belirtilerin oluşmasını önlemek amacıyla kullanılır.
- Rahatlatıcılar: Oluşmuş olan belirtileri gidermek için tercih edilir.
Astımda Ozon Tedavisi ve Etkileri
Ozon tedavisi, astımın yol açtığı patolojik süreçler üzerinde çok yönlü ve olumlu etkiler sunar. Yapılan bilimsel çalışmalar (Frank Hernandez ve ark.) ozon tedavisinin şu faydalarını ortaya koymuştur:
- Bağışıklık Düzenleme: Kandaki IgE seviyelerinde belirgin düşüş sağlar ve antioksidan sistemi güçlendirerek toksinlerin atılımına yardımcı olur.
- Bronşiyal Rahatlama: Hava yollarındaki hücrelerden Nitrik Oksit (NO) üretimini tetikleyerek düz kasların gevşemesini sağlar ve bronşiyal spazmı çözer.
- Oksidatif Stres Kontrolü: Astım şiddetini belirleyen kronik oksidatif stresi, antioksidan dengeyi yeniden düzenleyerek azaltır.
- Enfeksiyondan Korunma: İmmün sistemi düzenleyerek antibakteriyel ve antiviral etki yaratır. Bu sayede astım krizlerini tetikleyen enfeksiyonlara karşı koruma sağlar.
