Adet Döngüsü (Menstruel Siklu)
- Menstrüel siklus, menarş ile menopoz arasında beyin, yumurtalıklar ve rahim arasındaki hormonal etkileşimle gerçekleşen ve ortalama 28 gün süren üreme döngüsüdür.
- Döngü; folikül gelişimi, yumurtlama, rahim duvarının gebeliğe hazırlanması ve gebelik oluşmazsa dokuların kanamayla atılması şeklinde dört ana evreden oluşur.
- Hormonal değişimlerin yönettiği bu süreçte östrojen rahim duvarını kalınlaştırırken, progesteron dokuyu gebelik için stabilize eder ve döngü her adet kanamasının ilk günüyle yeniden başlar.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Menstrüel Siklus (Adet Döngüsü) Nedir?
Kadın hayatında ilk adetin görüldüğü menarş döneminden, adetlerin sona erdiği menopoz dönemine kadar devam eden sürece menstrüel siklus denir. Bu döngü; beyin, yumurtalıklar ve rahim arasındaki dinamik bir ilişkinin sonucudur. Her ay üreme görevini yerine getirmek üzere tekrarlanan bu süreç, bir adetin birinci gününden bir sonraki adetin birinci gününe kadar olan zamanı kapsar.
Adet Döngüsünün Temel Özellikleri
Sağlıklı bir menstrüel siklus belirli parametreler çerçevesinde gerçekleşir. Bu döngünün genel özellikleri şu şekildedir:
| Özellik | Ortalama Değer / Süre |
|---|---|
| Döngü Süresi | 28 gün (21-35 gün arası normal kabul edilir) |
| Adet Kanama Süresi | 3-4 gün (2-7 gün arası normal kabul edilir) |
| Kanama Miktarı | 20-80 ml arası |
Kanama düzeni genellikle ilk bir iki gün az, sonraki bir iki gün yoğun ve ardından azalarak biten bir seyir izler.
Menstrüel Siklusun 4 Temel Dönemi
Menstrüel siklus, hormonal değişimlere ve rahim iç tabakasındaki farklılıklara göre dört ana evreye ayrılır.
1. Foliküler Dönem (Proliferatif Faz)
Döngünün ilk yarısını oluşturan bu evrede, beyindeki GNRH hormonunun etkisiyle hipofiz bezinden FSH (Folikül Uyarıcı Hormon) ve LH (Luteinize Edici Hormon) salgılanır. Bu hormonlar, yumurtalıkta olgun bir yumurtanın gelişeceği folikülün büyümesini sağlar.
Bu dönemde salgılanan östrojen hormonu, rahim iç duvarı olan endometriumun kalınlaşmasını sağlar; bu nedenle sürece proliferatif dönem de denir. Foliküler dönemin süresi sabit değildir ve bu süredeki değişimler toplam döngü süresini belirler. Östrojen seviyesi belirli bir düzeye ulaştığında LH hormonu pik yaparak en yüksek seviyesine ulaşır.
2. Ovulatuar Dönem (Yumurtlama)
Ovulatuar dönem, LH hormonunun tepe noktasına (LH piki) ulaşmasından yaklaşık 34-36 saat sonra gerçekleşir. Bu aşamada olgunlaşan folikül çatlayarak yumurtlama meydana gelir. Yumurtlamanın ardından LH seviyelerinde düşüş başlar.
3. Luteal Dönem (Sekretuar Faz)
Ovulasyon sonrası dönemde hakimiyet progesteron hormonuna geçerken, östrojen üretimi azalır. Progesteronun etkisiyle endometrium, olası bir gebeliğin yerleşmesi için hazırlanır. Foliküler dönemdeki kalınlaşma duraklar ve salgı bezleri gelişmeye başlar; bu sebeple bu evreye sekretuar faz adı verilir.
Luteal dönemin özellikleri şunlardır:
- Süresi foliküler döneme göre daha sabittir ve yaklaşık 14 gün sürer.
- Gebelik gerçekleşmezse luteal destek kesilir.
- Östrojen, progesteron ve diğer hormon düzeylerinde ani düşüşler yaşanır.
4. Menstrüel Dönem
Hormonlardaki ani düşüş sonucunda endometrium dokusunun desteği ortadan kalkar. Kalınlaşan doku, kanama ile birlikte vücuttan dökülerek atılır. Menstürasyon (adet) olarak tanımlanan bu süreç 2-7 gün sürer. Kanamanın ilk günü, aynı zamanda yeni bir menstrüel siklusun başlangıcı olarak kabul edilir.
