Galiba iki şey arasında seçim yapamıyoruz: eklemlerimizi kullanmak ve korumak arasında. Belimizi sakatlamamak amacıyla ağır eşya kaldırmamamız gerektiğini düşünüyoruz. Kalça ve diz eklemlerimizi korumak amacıyla koşmak ve merdiven inip çıkmanın zararlı olduğunu düşünüyoruz. Oysa, eklem kireçlenmelerinin (osteoartrit) tedavisinde ve eklem aralığındaki kıkırdağın sağlığını ve beslenmesini artırmak için hastalarımıza egzersiz öneriyoruz. Bazı meslektaşlarımın omurga ve eklem ağrısı yaşamamanın tek yolunun eklemleri fazla kullanmamak olduğunu düşünüp hastalarına ve sağlıklı bireylere ömür boyu yerden eşya kaldırmamaları, merdiven çıkmamaları ve koşmamaları gerektiğini söyleseler de bilimsel araştırmalar bunun tersinin doğru olduğunu gösteriyor. Eklemlerin doğasını çok iyi kavramamış olmamız düzenli koşanlarda daha yüksek oranda diz ağrıları ve erken yaşta eklem harabiyeti olacağına inanmamızdan anlaşılabilir.
5,000 kadının incelendiği ve 1999 yılında yayımlanmış bir araştırmada, okul yıllarında ağır fiziksel aktivitede bulunan kadınların 50 yaşında daha yüksek oranda kalça osteoartritine sahip olacaklarını göstermiştir. Ancak, son yıllarda yapılan araştırmalar bunu tersinin doğru olduğunu göstermeye devam ediyor, özellikle koşucularda. Düzenli koşanlarda erken veya daha ileri osteoartrit olmamakla birlikte bazı kişilerde düzenli koşmak eklem sağlığını korunmaktadır. Stanford Üniversitesinde yapılan ve 2008 yılında yayımlanan uzun süreli takip araştırmasında, yaklaşık 1,000 koşucu ve egzersiz yapmayan sağlıklı bireyler 21 yıl takip edilmiş. Araştırma başladığında katılımcıların hiç birinde eklem sorunu tespit edilmemiş. Sonraki 20 yıl içinde eklem bozukluğu gelişen kişiler olmakla birlikte, koşucularda daha fazla bozukluk tespit edilmemiş. Yapılan koşunun mesafesi sonuçları etkilememiş. Ek olarak, koşucularda daha düşük genel özürlülük ve ölüm oranı bulunmuş. 2007 yılında yayımlanan başka bir araştırma paralel sonuçlar vermektedir. 1,279 yaşlı birey 9 yıl takip edilmiş ve en aktif bireylerde diğerleriyle aynı düzeyde eklem şikayetleri ve röntgen bulguları olduğunu göstermiş. Avusturalyada aynı yıl yapılan araştırmada düzenli ve ağır sayılabilecek düzeyde egzersiz yapan bireylerin daha kalın ve sağlıklı kıkırdak dokusuna sahip olduğunu göstermiştir.
Unutmamamız gereken, eklem dejenerasyonu veya osteoartritin genetik ve şişmanlık gibi risk faktörlerinden kaynaklandığı, fiziksel aktivitenin bir risk faktörü olmadığı ve kıkırdak beslenmesinin egzersizle daha iyi olduğudur.


İstanbul Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!