Stres ve stresle basa  çıkma yolları
Stres ve stresle basa çıkma yolları

Stres, herkesin hayatı boyunca muhakak ki karşılaştığı bir durumdur. Kişinin çevreyle uyumunu bozar ve hayatini zorlastirir. Herkes streste olup olmadığını anlayabilir. Stresi tanımlamak gerekirse, kisinin kendisini rahatsız eden durumlar neticesinde bedeninin verdiği tepkidir.

Stressiz bir insan yoktur. Çünkü insanlar çevrede olup bitenlere tepki verirler. Bu yüzden stres hayatın bir parçası olarak kabul edilmektedir. Fakat aşırı stress insanin hayatini olumsuz etkiler. Bu yüzden olması gereken düzeyde stres olmalıdır.

Stres zihnimizi ve fiziksel gücümüzü azaltabilir. Hayata negatif yönüyle bakar, karamsar bir ruh hali alırız. Bu stresin olumsuz tarafıdır. Olumlu stres ise, amaca ulaşırken kendi potansiyelimizi yeterince kullanmamızı ve bu doyumu hissetmemizi sağlar. Bu yüzden kendimiz için yoğun ve uzun olmamak koşuluyla bir miktar strese ihtiyacımız vardır.

Stresin bir çok sağlık problemine yol açtığı bilinmektedir. Stres anında beyinden vücuda savaş ya da kaç mesajı gelir. Bu sırada kalp daha hızlı atmaya başlar. Oksijen miktarını arttırmak için solunum hızı artar. Bir çok kişinin farkettiği bir durum olan göz bebeklerinin büyümesi gerçekleşir.

Stres anında fazla enerji tüketildiğinden kisi kendini güçsüz, yorgun, endişe ve kaygi içinde hisseder. Daha sonraları kişi uyku problemi çekmeye başlar. Sinirli ve çabuk heyecanlanan biri olur. Konsantrasyon kaybı yaşar ve dikkatini toplayamaz. Daha önce yaptığı ve kolay olan işleri yaparken güçlük çeker. Yani kendi işini kendisi zorlaştırır. İş performansı olumsuz yönde etkilenir ve içe kapanmaya başlar. Kendini rahat hissedemez Panik Ataklar ortaya çıkabilir.

Stresle başa çıkabilmenin en önemli yollarından birisi zamanı ele almaktır. Yani düzenli bir şekilde herşeye vakit ayırmak gerekir. Kisinin kendisine ait zaman yaratmasi cok onemli ve gereklidir. Sadece ders, iş veya mecburi işler değil, beslenme, çeşitli aktivite, eğlence, egzersiz gibi konulara da vakit ayrılmalıdır. Fiziksel bir aktivitede bulunmak, yuruyus, spor yapmak, vücudun fizyolojik şartlarını düzene sokmaktadır. Kalp daha rahat oksijen gönderir, kaslar gevser, rahatlar, kisinin zindeliği ve gücü artar. Stresi azaltmak veya kurtulmak kolaylaşır.

Bu egzersizlerin yanında vucut gevsetme calismalari, nefes egzersizleri yapılması bedenin rahat bir şekilde kontrol edilmesini sağlar. Bunun için bir uzmandan yardım almak en iyisidir. Çünkü yapılması gereken egzersiz hareketlerini size iyi bir şekilde aktaracaktır.

Bunun dışında beslenmeye dikkat edilmelidir. Kahve, çay, kola gibi kafeinli içecekler stresi arttırır. Bitki caylari, meyve suları daha çok tercih edilmelidir.

Kişilerle olan ilişkileri ve sosyal etkinlikleri geliştirmek de stresi azaltmanıza büyük katkı sağlayacaktır. Karşıdaki kişiyle tartışırken sorumluluğu ona yüklemek yerine kendi üstüne almak daha olumludur. Farklı bir şeyler denemek de kişiyi rahatlatan aktivitelerdir. Örneğin imaj yenilemek, konsere gitmek, farkli yerlere gitmek, her hangi bir hobimize yonlenmek, ortamın oluşturduğu stresten uzaklaşmaya katkı sağlar.

Kişinin kendisi ya da bir başkası hakkında sürekli olumsuz düşünmesi durumu daha da kötüleştirir. Örneğin iş veya okulda düşük bir performans gösteren bir kişi, bundan sonraki bütün olayların da böyle gerçekleşeceğini düşünmek yerine, daha iyi olabilirim diye düşünmesi kendisine pozitif olarak yansıyacaktır.

Genellikle kişiler stres altındayken bir çözüm üretmek yerine, içinde bulundukları durumun ne kadar kötü olduğunu, kolay kolay değişmeyeceğini düşünerek olayları zihinlerinde negatif ve cozumsuz olarak yerlestirirler. Bu da onların kendini çaresiz hissetmesine neden olur.

Ayrıca bir problemi çözmek için, problemin altinda ezilip kendimizi caresiz hissetmektense, baska bir bakis acisiyla duruma bakmak, bizi sorunun icinde kaybolmaktansa daha saglikli bir sonuca goturebilir.. Bunun için; stres neden oldu, çözüm yolları nelerdir, sorunu sadece ben mi sorun olarak görüyorum gibi sorularla problem kontrol altına alınabilir.

Çoğumuz bazı düşünce hataları yaparız. Örneğin, bir olaya dayanarak genellemeler yaparız, karşımızdaki kişinin ne hissettiğini ve ne düşündüğünü bildiğimize inanırız, mutluluğumuzun diğer kişilerin davranışlarına bağlı olduğunu düşünür ve onları değiştirmeye çalışırız. Halbuki enerjimizi başkalarını değiştirmek için değil kendimizi değiştirmek için harcarsak daha kısa zamanda sonuca ulaşabiliriz.Düşüncelerimiz ve bir olayı nasıl yorumladığımız duygu ve davranışlarımızı belirler.

Öncelikle stresin yaşamınızın hangi alanlarından kaynaklandığını ve o durumda belirgin olarak bizi neyin rahatsız ettiğini, hangi duyguları yaşadığımızı ve bu duygularımızla nasıl tepkiler verdiğimizi gözden geçirmeniz gerekir. Daha sonra da, yaşadığınız bu durumu değiştirmek için ne yapabileceğinizi düşünmeniz sorunun çözümünde önemli bir adım olacaktır.

Psk. Berna Incekara


İstanbul Psikolog uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!