Jinekomasti , nedenleri ve tedavisi
Jinekomasti , nedenleri ve tedavisi
ERKEKLERİN GÖĞÜSLERİ NEDEN BÜYÜR?
Çevrenizde göğsü büyük bir erkek görmemiş olabilirsiniz. Çünkü erkekler bu problemi saklama konusunda çok yoğun bir çaba gösterirler ve genellikle de iyi gizlerler. Yine de bazen göğüsler o kadar büyür ki tişörtlerin, gömleklerin altından mutlaka fark edilir hale gelir. En azından televizyonlarda sık sık gördüğümüz birkaç ünlü oyuncunun bu probleme sahip olduğunu fark ettiğinizi tahmin ediyorum.
Erkeklerde normalde çok az miktarda bir göğüs dokusu vardır. Göğüs içindeki bu meme dokusu ve çevresindeki yağ dokusu erkeklerin göğüs bölgesinde hafif bir dolgunluk yapar. Ancak bazen bu kabarıklık fazla olur ve göğüsler kadın memesini andırır. Bu probleme biz “JİNEKOMASTİ” diyoruz. Jinekomasti latincede kadın tipi göğüs demektir. Jinekomasti farklı nedenleri ve bunlarla bağlantılı olarak farklı tedavileri olabilen bir durumdur. Bu makalede bunları olabildiğince anlaşılır bir şekilde açıklamaya çalışacağım.
Hepimiz biliriz kadınlarda göğüs içinde süt bezleri vardır. Bu süt bezleri sadece bebek emzirme döneminde süt yapsa da normal zamanlarda da belirgin olarak büyüktürler. Süt bezleri çevresinde ve arasında ise epey bir miktar yağ dokusu vardır ve bunlar da göğsün şekline ve büyüklüğüne katkıda bulunurlar.
Erkek memesinde de küçültülmüş boyutlarda durum hemen hemen aynıdır. Yani süt bezleri çok küçük bir miktarda vardır ve tabii ki hiçbir zaman süt üretmezler. Erkek memesi çoğunlukla içerdiği yağ dokusu ile şeklini alır. Göğüs kafesinden hafif kabarık bir duruş, küçük meme başları ve dokunulduğunda yumuşak bir kıvam erkek memesinin normal özellikleridir.
Bu anatomik yapıyı gözünüzde canlandırırsanız; Erkeklerde meme büyümesinin ya süt bezi dokularının büyümesi ya da yağ dokularının artışı ile olabileceğini kolaylıkla düşünebileceksiniz. İşte bu açıdan Jinekomastiler 3 gruba ayrılmaktadır;
1)Glanduler tip ( Yani sadece meme süt bezlerinin büyümüş olduğu tip)
2)Yağlı tip ( Sadece yağ dokusu büyümüş, yani göğüs yağ toplamış)
3)Mikst tip ( Yani yukarıdaki iki tipin bir karışımı, her ikisinin de olması durumu)
Bu yazıyı okumakta olan erkek okuyucular hafızalarını şöyle bir yoklarlarsa ergenlik çağlarında göğüslerinde büyüme olan bir dönemi hatırlayacaklardır. Diğer bir deyişle erkeklerin çoğunun başından hafif bir jinekomasti sorunu mutlaka geçmiştir. Ama ne zaman? Ergenlik çağlarında. 14 -15 yaşlarında erkek çocukların çoğu erkek vücuduna ait özellikleri kazanmaya başlarken göğüslerinde de bir sertleşme olur. Bu durum 1 -2 yıl kadar sürebilir ancak sonra kendiliğinden geçer. Neden olduğu ise tam belli değildir. Vücutta oluşan geçici hormon dengesizliklerinin buna yol açtığı düşünülmektedir.
Bazen tam bilemediğimiz bir nedenle ergenlik çağında görülen bu göğüs büyümesi normalden fazla olur ve kendiliğinden iyileşmesi gerekirken düzelmez. Bu probleme sahip genç erkekler önce problemin kendiliğinden düzelmesi beklentisi ile bekler, sonra kendi kendilerine çözüm yolları denerler ve en sonunda da doktorlara başvururlar.
Yeri gelmişken söylemek isterim; Jinekomasti için gidebileceğiniz iki uzmanlık dalı vardır; “Endokrinoloji” ve “Plastik Cerrahi”. Endokrinoloji bölümü jinekomastinin nedenini bulmak için araştırmalar yapar, Plastik Cerrahi ise tedavisini üstlenir.
Şimdi, sizlere jinekomastinin nedenlerine dair basit bir sistematik anlatmaya çalışacağım.
İnsanlarda cinsiyetle yakın ilgili 2 hormon var; Kadınlık hormonu “Östrojen” ve erkeklik hormonu “Androjen”. Hem erkeklerde hem de kadınlarda bu iki hormon da bulunur. Ama tahmin edeceğiniz gibi erkeklerde androjen, kadınlarda östrojen hormonları daha fazla bulunur ve baskındır. Aslında bu iki hormon vücuttaki bazı enzimlerle biribirine de dönüşebilmektedir. Erkeklerde bu iki hormon arasındaki dengenin östrojen yönüne kaydığı her durum jinekomastiye sebep olabilir. Yeter ki bu durum yeterince uzun sürsün.
Bu dengeyi bazen bir hastalık ( mesela östrojen üreten bir tümör), bazen bir ilaç (cimetidin isimli mide ilacı), bazen de geçici bir hormonal değişim ( ergenlik döneminde olduğu gibi) bozabilmektedir.
İsterseniz usul yerini bulsun size jinekomastinin tüm nedenlerini şöyle sıralayayım;
- Testesteron ( Androjen) azlığı ile seyreden rahatsızlıklar; Kleinfelter Sendromu, testislerin alınması
- Östrojen artışı ile seyreden rahatsızlıklar; testis tümörleri, böbrek üstü bezi tümörleri
- Böbrek yetmezliği ve hemodiyaliz
- Tiroid bezinin fazla çalışması ( zehirli guatr); serumda yüksek östrojen düzeyiyle iliskili jinekomastiye neden olabilir
- Hipotroidi ( Tiroid bezinin az hormon salgılaması)
- Karaciğer tümörleri ve karaciğer yetmezliği ( Yani siroz)
- Hermafroditizm (çift cinsiyetlilik)
- Bazı ilaçların veya maddelerin uzun süre kullanımı (alkol, amfetamin, simetidin, bazı antidepresanlar, mariahuana, vücut geliştirmede kullanılan anabolik steroidler, vs)
- Testise travma ve radyasyon testiste fonksiyon azlığına neden olabilir.
- Yetişkinlerde kabakulak enfeksiyonu testislerde atrofi, hipogonadizm ve jinekomastiye yol açabilir.
- Leptomonas isimli bir mikrobun enfeksiyonu jinekomasti yapabilir.
- Omurilik zedelenmesi testis fonksiyon bozukluğuna ve %10 kişide jinekomastiye neden olabilir.
- Kötü diyet sonrasında görülebilir. Bazen çok zayıf kişilerde normal kiloya dönme sırasında da jinekomasti oluşabilir.
- Akciğer kanserlerinde tümörün beta hCG isimli bir hormon üretimine bağlı jinekomasti olabilir.
- AIDS geçici jinekomasti ‘ye neden olabilir.
- Alkolik erkeklerde de jinekomasti olabilmektedir.
- Ve son olarak da şişmanlık.
Bu listenin konuyla ilgili uzmanlığı olmayan kişilerce anlaşılmasının biraz zor ve kafa karıştırıcı olduğunun farkındayım. Aslında bilmeniz gereken şey şu; Eğer bu problem sizde ergenlik çağlarından beri mevcutsa ve ilerlemiyorsa korkmayın bu hastalıkların hiçbiri sizde yok. Siz ergenlik döneminizde elinizde olmadan yaşadığınız bir hormonal dengesizliğin kurbanısınız ve başka bir hastalık aramanıza gerek yok. Ama eğer jinekomasti sizde 20 yaşından sonra çıktı ise ve büyümenin devam ettiğini hissediyorsanız yukarıda saydığım bu nedenlerin herhangi birinin sizde olma ihtimali yüksek.
Nedeni bulmak için bazı tahliller yapıyoruz;
-Kanda hormon düzeyi ölçümleri
-Karaciğer, böbrek fonksiyon testleri, şeker ölçümleri
-Meme ultrasonu ve bazen mamografi
- Hastalığa neden olabilecek tümörlerin araştırılması ( testis, böbreküstü, karaciğer gibi)
-jinekomasti yapabilecek ilaçların kullanımının araştırılması
Bu inceleme ve araştırmaların sonucunda jinekomastiye hangi sorunun yol açtığı mutlaka bulunur ve öncelikle neden olan sorun çözülmeye çalışılır. Ancak ne yazık ki sorun çözülse de bir kez büyümüş olan göğüslerin tekrar küçülmeleri zordur ve yine de ameliyat gerekir.
Jinekomasti genellikle her göğüste birden görülür ama bazen tek taraflı da görülebilir.
Göğüste yağ birikimi ise kilo almayla oluşabilecek bir durum. Yani şişman insanların göğüsleri de büyür. Şaşırtıcı olan şey şişman insanlar zayıflasa da göğsün büyük kalmasıdır.
Jinekomastisi olan erkekler kendi kendilerine çözüm aradıkları dönemde en sık spora başvurular. Göğüs bölgesine yönelik egzersizlerle bu bölgeyi eritmeye çalışırlar. Ama büyük hata..! Egzersiz göğüsleri küçültmez, aksine göğüs kasınızı geliştirerek problemin daha belirginleşmesine yol açar.
Eğer göğsünüzün büyük olması sizi rahatsız ediyor ve sosyal olarak sizi kısıtlıyorsa; Tedavi için bir Plastik cerraha başvurmanız gerekiyor.
JİNEKOMASTİ NASIL TEDAVİ EDİLİR?
Jinekomastinin şu anda bir ilaçla tedavisi ne yazık ki yok. Ameliyat gerekiyor. Temelde 2 tip ameliyat yapılıyor
1)Meme başı kenarından girilerek içeride büyümüş olan meme dokusu çıkarılabiliyor
2)Liposuction ( Vakumla yağ emme) ile içerdeki yağlar alınabiliyor
Bu yöntemlerden hangisinin kullanılacağı sizdeki jinekomastinin tipine bağlı. Eğer sadece yağ birikimi varsa sadece liposuction yapılabilir. Meme dokunuz büyümüşse çıkarma ameliyatı gerekir. Bazen her iki ameliyat kombine de edilebilmektedir.
Ameliyat sırasında gerekirse meme başı da küçültülür.
Bu ameliyatlar genellikle genel anestezi ile yapılır. Ama biraz stres ve ağrıyı göze alırsanız lokal anestezi ile de yapılabilir. Ameliyat 1.5 saat kadar sürer. Hastanede yatmak bir sorun olmadıkça gerekmez, ameliyattan 8 saat sonra eve gidilebilir. Ameliyat sonrası dönem de genel olarak rahat geçer ve iyileşme hızlı olur. 5-7 gün içinde normal hayata büyük ölçüde dönülebilir.
Jinekomasti düzeltme ameliyatları genel olarak başarılı ameliyatlardır. Sorunu etkili bir şekilde ortadan kaldırır bu ameliyatlar ve tekrar oluşmaz. Özellikle genç yaşta ve fit vücuda sahip erkeklerde katlanılması zor bir durum olan jinekomasti için bu tür bir ameliyata karar vermek çoğu kimse için zor olmamaktadır.
Op. Dr. Cemil Tugay
Estetik ve Plastik Cerrahi Uzmanı, İzmir

İzmir Plastik Cerrahi uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!