Diyabet diyetinde besin seçimi
Diyabet diyetinde besin seçimi

Diyet düzenlerken düşük glisemik indeksli besinler önerilmektedir. Glisemik indeks (GI) 50 g karbonhidrat içeren test yiyeceğinin 2 saat içerisinde oluşturduğu kan glikozu artış alanının aynı miktarda karbonhidrat içeren referans yiyeceklerin oluşturduğu kan glikozu artış alanına kıyaslanmasıdır. Kısaca yenildikten 2 saat sonra besinlerin gösterdikleri glikoz yanıtlarının standart olarak alınan ekmeğin gösterdiği yanıta göre yüzde değeridir.

GI Formülü

Glisemik indeks kadar glisemik yük (GY) de önemlidir. Glisemik indeks besinin glisemik kalitesini gösterirken glisemik yük besinin glisemik kalite ve kantitesini gösterir.

GI=GI/100 X karbonhidrat miktarı (g) / porsiyon

Glisemik indeks ve glisemik yük aralıkları aşağıda tabloda verilmiştir.

Glisemik İndeks ve Glisemik Yük Aralıkları
GIGY
Düşük0-550-10
Orta56-6911-19
Yüksek>70>20

Düşük GI/GY diyetlerin yararları

Glisemi kontrolünü iyileştirir.

HbA I c ve furkatozamin düzeylerini azaltır.

Kan glikozunu düşürür.

İnsülin duyarlılığını iyileleştirir.

Kardiyovasküler risk faktörlerini iyileştirir.

Tip 2 DM riskini azaltır.

Vücut ağırlığı üzerine olumlu etkileri vardır.

Glisemik indeksi etkileyen faktörler;

Nişastanın Yapısındaki Farklılık: Nişasta molekülü amiloz ve amilpektin içerir.Amilopektin dallı yapıdadır;molekül ağırlığı 105-106 dır,amilozdan daha büyüktür (amilozun molekül ağırlığı 104) .Böylece aralarındaki alan farkına bağlı olarak sindirim farkı oluşur ve nişasta içeren besinler (patates , ekmek ,pirinç ,mısır vb.) arasındaki GI farkı ortaya çıkar.

Diyet posası: Çözünebilen posanın glisemik etkisinin daha düşük olduğu bildirilmektedir.Çünkü çözünebilen posanın vizkositelerinin CHO emilimini azaltıcı etkisi olduğu gösterilmiştir.

Besin Öğesi Olmayan Maddeler: Bu grupta; enzim inhibitörleri, fitatlar ,tanenler,lektin,saponin, ve tanin gibi maddeler vardır.Bunlar nişasta sindirimini etkileyerek glisemik indeksi düşürürler.

Yağ Protein İçeriği: Yağ ve protein gastrik boşalmayı yavaşlatarak nişastanın emilimi geciktirir.Nişasta granüllerinin çevresi proteinle kaplıdır.Protein ağının ince barsak lümeninde nişasta emilim oranını azaltacağı ileri sürülmektedir.

Yiyeceğin Emilim ve Sindirimi: Emilim ve sindirim oranı arttıkça GI yükselir; 2 g CHO ın emilim oranı ekmek için %27 , mercimek için %15 ,soya fasülyesi için %6 olarak bulunmuştur.

Yiyeceğin Yapısı ve Yiyeceklere Uygulanan İşlemler: Taneli besinler tanesiz veya sıvı besinlere göre daha düşük glisemik indeks cevabı oluşturur.İyi pişmiş nişastalı besinlerin GI i az pişmişlerden daha yüksektir.Piştikten sonra bekleyen besinlerin GI i düşer.Meyve- meyve suyundan , pirinç pilavı pirinç çorbasından daha düşüşk glisemik yanıt oluşturur.

Yavaş Yemek Yeme: Sindirim ve emilim daha yavaş olacağından GI i düşürebilir.

ÜrünlerGIGY
KAHVALTILILAR
Mısır gevreği9224
Pirinç patlağı8222
Buğday5912
TAHILLAR
Piriç-beyaz9821
Pirinç-instant8736
Pirinç-kahverengi5016
Bulgur4812
MAKARNALAR
Yumurtalı fettucine4018
Spagetti3818
Şehriye3516
Tortellini501
EKMEK , BİSKÜVİ VS
Baget ekmek7225
Tam buğday779
Çavdar588
Kraker7814
Yulaflı bisküvi5515
KURUBAKLAGİLLER
Nohut288
Mercimek255
Barbunya287
PATATES
Haşlanmış7516
Kızartılmış8822
SEBZELER
Pancar645
Bezelye473
Taze fasulye483
Bal kabağı753
MEYVELER
Elma386
Kayısı Kurusu319
Muz5113
Portakal485
Üzüm468
SÜT VE ÜRÜNLERİ
Süt-Yağlı273
Süt-Yarım Yağlı3310
İÇECEKLER
Kola6316
Meyveli Gazlı İçecek6823
Portakal Suyu5212
TATLILAR
Şeker-Sükroz687
Fruktoz192
Bal5510
Çikolata Bar4413

Ankara Diyetisyen uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!