DİKKAT EKSİKLİĞİNDE BELLEK ÇALIŞMALARI-3
BAK, RESMİNİ ÇEK, BAĞLANTI KUR:
Üç Temel Hafıza Becerisi
3. BAĞLANTI KUR - Zihinsel Resimlerinizi Birbirine Bağlayın
Zihinsel resimleri birbiriyle bağlamak (çağrışım kurmak) için teknikler geliştirmek neredeyse tüm hafıza tekniklerinin temel bir unsurudur. BAĞ­LANTI KUR-bağlantıyı sonra hatırlayabilmeniz için iki zihinsel resmi birleştirme sürecidir. Bu temel beceri doğum günlerini, formülleri, ça­lışanların isimlerini vb. hatırlamanıza yardım eder ve yüz­le bağlanan ismi bir daha asla unutmamanızı sağlar. İki resmi birbirine bağlamak için sadece iki zihinsel imgeyi de içeren yepyeni bir resim yaratın. Birçok teknik BAĞLANTIKUR'u aşırı derecede etkili bir hafıza aracı yapabilir.
Zihinsel Resimleri Etkili Bir Şekilde Bağlamak İçin Teknikler
Bir imgeyi diğerinin üstüne koyun. Bir imgenin diğerinin etrafında dönmesini ya da dans etmesini sağlayın,
Bir imgenin diğerine çarpmasını ya da diğerinin için­den geçmesini sağlayın,
İmgeleri birbiriyle birleştirin ya da eritin,
Bir imgeyi diğerinin etrafına sarın.
Birleştirme Egzersizleri
1. Aşağıdaki her bir kelime çifti için ikisini de içeren, bir durum ya da etkinlik hayal edin. Bir şekilde mantıklı ya da akla uygun olan bir durum yaratın.
Telefon - sepet
Kâğıt ataşı - doldurulmuş hayvan
Elma - polis memuru
Stetoskop - futbol
2. Şimdi yukarıdaki kelime çiftlerine dönün ve her biri için tuhaf ya da mantıksız bir durum hayal edin.
BAĞLANTI KUR hatırlanacak şeyleri birbiriyle birleştirerek parçaları düzenleyen bağlantı yönteminin temelidir, ikinciyle bir­leşen birinci parçayla başlayarak ve sonra üçüncüyle birleşen ikinci ve devamıyla, fikirler ya da imgeler bir zincirin parçası olurlar. Zincirde ilk bağlantıya başlarken bir numaralı parçanın bu özel listeyi yaratma amacınızı ya da nedeninizi hatırlamanı­za yardım edeceğinden emin olun.
Bağlantı kurmak özellikle bir liste yazmak uygunsuz ya da mümkün değilse (spor salonunda çalışıyor, bir konferansta otu­ruyor ya da duşta olabilirsiniz) yapılacak bir dizi alakasız işi ha­tırlamamız gerektiğinde yardımcı olur.
Eğer uzun bir listeyi hatırlamamız gerekiyorsa bağlantı kur­ma yöntemi zihinsel resimleri bağlamak için daha ayrıntılı bir yöntem olur ve bir öykü haline dönüşür. Öykünün akışı ve gör­sel imgeleri bilgiyi geri getirmek için ipuçlarını sağlar. Öykü sistemiyle öykünün akı­şı bir bağlantı bozuk olsa da listenin kalanının çoğunun geri ge­tirilmesini sağlar.
Burada bir öykü hattında bağlantı kurulabilecek tipik bir lis­te vardır:
Çöpü çıkar.
New York'taki kayınbiraderi ara.
Mobilyacı Ayhan'ı ara randevu ver.
Eser'e EFT gönder.
Yumurta al.
Fikirleri bağlamak için ilk önce her görevi temsil edecek tek bir imge seçeriz:
Çöp Torbası
Alper'in Yüz imgesi
Mobilyacı Ayhan
Eser ve Para banknotları
Yumurta
Bilginin yerleşmesini sağlamak için imgelere mantık dışı, canlı ya da duygusal ayrıntılar ekleyebilirsiniz. Çöp torbasından, Alper'in imgesine, Alper ile Ayhan ya da mobilya imgesine, oradan Eser ve para imgesine oradan da yumurta imgesine bağlantı kurularak ilginç bir öykü ortaya çıkarabilirsiniz. Hayal gücünü sınırsız, mantık dışı ve acayip biçimlerde kullanmak sizin elinizde...
En etkili bağlantı ya da çağrışımlar kendimiz yarattıklarımız, özellikle ilk çağrışımdan çıkanlardır. Psikanalistler serbest çağ­rışım yöntemini insanların duygusal olarak yüklü deneyimleri­ni ortaya çıkarmalarına yardım etmek için kullanmışlardır. Ge­nellikle bir fikre olan ilk çağrışımımız en canlı olanıdır ve en güçlü duygusal yükü ya da kişisel anlamı taşıyabilir, bu da onun çok kolay bir şekilde hatırlanmasını sağlar.
BAĞLANTI KUR'un başka bir uygulaması da kısa adlar ya da hatırlanacak şeylerin ilk harflerinden yeni kelimelerin yara­tılmasıdır ki buna Akrostij yöntemi de denir. Bir kısa ad yaratmak için önce hatırlanacak her par­çayı temsil edecek bir kelime düşünün, sonra hatırlanacak her kelimenin ilk harfini kullanarak bir kelime oluşturun.
Örnek: Hatırlayan bilir, Biyoloji dersinde bir konu vardır ve sıralaması önemlidir. İnterfaz, Profaz, Metafaz, Anafaz, Telefaz yani ilk harfleri İPMAT kelimesini oluşturuyor ama ipmat kelimesinin bir anlamı olmadığı için bizim ona anlam katmamız gerekiyor.
“İki Profesör Mahmut Abiyi Tokatladı.” Böyle olduğunda hem imge hem bağlantı kurulmuş olur ve bilginin kalıcılığı kesinlikle artar.
Ders konularını, formülleri, yapılacak işleri, olayları ve her tipte listeleri hatırlamak için ne ka­dar çok BAK, RESMİNİ ÇEK, BAĞLANTI KUR uygularsanız bu yöntem size o kadar kolay ve doğal gelecektir. Bu üç temel be­ceri ileri hafıza antrenmanı için yapıtaşıdır.
Birkaç Birleştirme Egzersizi Daha
1.Şu şeyleri bağlayacak bir öykü düşünün: helikopter, sinema, kütüphane, yüzen ev, büyükanne, kahve kupası. Sonraki beş bağlama egzersizini tamamladıktan sonra bu listeye bakmadan öykünüzdeki şeyleri hatırlayıp hatırlamadığınızı kontrol edin.
2.Aşağıdaki kelime gruplarının her birini bağlamak için tek bir görsel imge yaratın:
Tel - oyuncak ayı - gül ağacı
Lamba - patates - motosiklet
Klavye - kovboy - keşif balonu
Elma sosu - paraşüt - otostopçu
1.Yarın yapmanız gereken beş şeyi sıralayın.
2.Şimdi yukarıdaki listeyi hatırlamak için bağlantı sistemini kullanın.
3.Şimdi aynı liste için öykü sistemini kullanın.
4.Aşağıdaki şeylerin her birinin ilk harfini kullanarak tek kelimelik bir kısa ad oluşturun:
Fil- Battaniye- Ev- Elma- Ağ
Nesnel Hafıza Testiyle Bir Deneme Daha
BAK, RESMİNİ ÇEK, BAĞLANTI KUR'u okuyup uyguladıktan sonra hafıza yetenekleriniz zaten gelişmiştir. Öğrenme ve hatır­lama becerilerinizi test edebilmeniz için nesnel hafıza testini yapalım. Kronometrenizi alın ve 1 dakikaya kurun, sonra aşağıdaki listede yer alan kelimeleri oku­yun ve öğrenin.
Aşağıdaki kelimeleri 1 dakika kadar çalışın:
Mürekkep
Kahve Makinesi
Müzisyen
Gezegen
Atatürk
Gemi
Fenerbahçe
Karpuz
Galeri
Süreniz dolduğunda sayfayı kapatın, kro­nometrenizi 20 dakikalık bir süreye kurun ve başka bir şey yapın. 20 dakika sonra geri dönün ve hatırlayabildiğiniz ka­dar çok kelimeyi yazın. Önceden bu tekniği uygulamadan elde ettiğiniz sonuçla bu sonuçları karşılaştırdığınızda göstermiş olduğunuz başarıya şaşıracaksınız.

Kaynak:
Şimşek Ramazan (2010), Dikkat Dağınıklığı Önleme ve Beyni Etkili Kullanma Kılavuzu, Hermes Yayınları (İmleç Kitap) İstanbul, 2. Basım


İstanbul Psikolog uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!