İnsan bedeninde damar içerisinde dolaşan sıvıların damar dışına çıkması ve doku araları ile cilt altında birikmesi sonucunda ödem durumu gelişir. Vücutta ödem oluşmasının birçok nedeni vardır. Sık rastlanan sebepler arasında fazla miktarda tuz alınması, varisler, enfeksiyonlar sonrası gelişen lenfödem , kalp, böbrek, karaciğer yetmezliğidir. Sürekli oturma ve hareketsizliğe de bağlı olabilir.

Alınan su ve tuz miktarı vücutta şişme ve bacaklarda ödem gelişiminde çok önemlidir. Bacaklarda gözle görülür bir ödem yani vücutta su toplaması olduğunda,2-3 litre kadar fazla sıvı vücutta birikmiş demektir. Ödemin oluşumunda böbrekten su ve tuz tutulumu önem taşır.

İnsan vücudunda sıvı birikimi, bölgesel ya da tüm vücudu içerecek şekilde genel olabilmekle birlikte yaygın olarak özellikle bacaklarda görülür.

Hastalıklarla bağlantısı araştırılmalı…
Her iki bacak şişmesinde ; aşırı miktarda tuz alımı , varisler ve kalp yetersizliği ön plandadır.Yüz, dudak ve gözde oluşan ödemler de ise allerjik reaksiyonlar ve kanda protein düşüklüğü ön plandadır.

Ağrı kesici ilaçlar (özellikle romatizma ilaçları), hormon ilaçları (kortizonlu ilaçlar) da vücutta aşırı su ve tuz tutulumuna neden olarak ödeme yol açar . Aşırı hareketsizlikte lenf dolaşımını ve toplardamar dolaşımını azaltacağı için özellikle kollarda ve bacakta şişme yapar. Hep aynı pozisyonda kalan yaşlılarda yerçekiminin etkisi ile sıvı altta kalan bölümlerde toplanır, bu yalancı bir ödem görüntüsü verebilir.

Yolculuk sırasında şişen ayaklar...

Yolculuk sırasında bacak ve ayaklarda oluşan şişlik, sık karşılaşılan zararsız bir durum olup, seyahat sırasındaki hareketsizlik nedeniyle oluşur. Hareketsiz oturmak, toplardamarların içinde kanın göllenmesine, damardan sızan sıvının dokular arasında birikmesiyle bacakların şişmesine neden olur. Kısa süre içinde normale döner. Bu şişliğin hareket etmeye başladıktan sonra da devam etmesi ciddi sağlık problemlerinin habercisidir.

1 gr tuz 200 ml sıvı birikmesine sebep olur…
Her iki bacakta oluşan ödem uzun süre ayakta kalmaya bağlı olabilir. Bunda fazla tuz tüketimi çok önemlidir, fazladan alınan 1 gr tuz vücutta 200 ml sıvı birikmesine yol açar

Normalde alınması gereken tuz miktarı, yaşa ve aktiviteye göre değişir .Aşırı tuzlu besinlerin tüketilmesi ile yeterli miktarda tuz böbreklerden atılamazsa vücutta sıvı birikmeye başlar. Öncelikle de ayak bileği, göz çevresi gibi yumuşak doku bölgeleri ilk olarak şişmeye başlar.

Ülkemizde özelliklede bölgemizde en sık beyaz ekmek, yemeklerde kullanılan salça, turşu gibi fazla miktarda tuz ihtiva eden gıdalar yanında, hazır soslar, yapay tatlandırıcılar, bazı baharatlar, alkollü içecekler, bol kafeinli içecekler vücutta ödem oluşumunu artırır.

Beslenme ve hareket etmek önemli…
Başlıca tedavi ödeme neden olan durumun ortadan kaldırılmasıdır. Örneğin fazla tuz alımının engellenmesi, alkol alınmaması, hazır besin ve soslardan uzak durulması, sigara ve kafeinli içeceklerin azaltılması en önemli hususlardır. Özellikle beyaz ekmek tüketiminin , yemeklerdeki salça miktarının ve turşu tüketiminin azaltılması gerekir. Bununla birlikte hareketsiz ve sabit bir pozisyonda kalmaktan da kaçınılmalıdır. Tüm bunlara rağmen bacaklardaki şişlikler devam ediyor ise bacaklarda varis ve vücutta sıvı birikimine yol açabilecek herhangi bir hastalık olup olmadığının tespit edilmesi ve buna yönelik tedavi yapılması temel prensiptir.


Adana Kalp Damar Cerrahisi uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!