Hiperemezis gravidarum, gebeliğe bağlı basit bulantı-kusmalardan (aşerme) nasıl ayrılabilir?
Hiperemezis gravidarumda kilo kaybı, dehidratasyon (vücutta sıvı kaybı), elektrolit dengesizliği, asit-baz denge bozukluğu ve ciddi olgularda böbrek ve karaciğer bozukluğu söz konusudur. Aşerme 14-16. haftada kendiliğinden düzelir, ancak hiperemezis gravidarum tedavi gerektirir ve genellikle gebelik boyunca tekrarlar.
Hiperemezis gravidarum ne sıklıkla görülür?
Tüm gebelerin % 60-80'inde aşerme yani basit bulantı-kusma görülebilir. Hiperemezis ise nadirdir, % 0.3 oranında görülür. Sıklık kültür ve ırka bağlı olarak değişir.
Nedeni biliniyor mu?
Tam olarak bilindiği söylenemez. Hormonal, immunolojik ve psikolojik nedenler ileri sürülmüştür. Human koryonik gonadotropin (kanda gebelik testi hormonu), östradiol, progesteron, böbreküstü bezi ve hipofiz bezi hormonları suçlanmış, ancak kesin veri elde edilememiştir. Burada ilginç bir özellik, hastanede iyileşmeleri ve ev ortamında tekrar kötüleşmeleridir. Bu nedenle psikolojik faktörlerin önemli etkisinin olduğu düşünülmektedir.
Hiperemezisli gebelerde bebeğin durumu kötü yönde etkilenir mi?
Genel olarak hayır denebilir. Aslında hafif bulantı, kusması olan yani aşermesi olan gebelerde prognoz (hamileliğin ve bebeğin durumu) daha iyidir. Ancak hiperemeziste erken doğum ve düşük doğum ağırlığı riski yükselebilir.
Anne açısından risk artar mı?
Yanlış tanı ve tedavi gecikmesi durumunda annenin durumunda bozulma olabilir.
Ciddi bulantı-kusmalarda tanısal yaklaşım ne olmalıdır?
Hiperemezis tanısı, diğer tüm nedenler ekarte edildikten sonra konmalıdır. Apandisit, kolesistit (safra kesesi iltihabı), hepatit, gastroenterit, pankreatit, pyelonefrit, tirotoksikoz ve hiperparatiroidizm de aynı şekilde bulgu verirler. Gebeliğin geç döneminde ortaya çıkan bulantı-kusmalarda diğer nedenler ve özellikle idrar yolları enfeksiyonu (gebelik ve Böbrek-İdrar yolları hastalıkları ) ve HELLP sendromu (Gebelik ve Hipertansiyon başlığı altında HELLP sendromundan bahsedilmiştir) araştırılmalıdır.
Tanıda kullanılan yöntemler nelerdir?
Gestasyonel trofoblastik hastalıklarda (Mol gebeliği (Üzüm Gebeliği) ) %25-30 oranında hiperemezis görüldüğünden gebeliğin normalliği ultrason ile görülmelidir. Diğer laboratuar tetkikleri arasında elektrolit, BUN, kreatinin, idrar analizi, tam kan sayımı, karaciğer fonksiyon testleri, tiroid çalışmaları (gebelik ve Tiroid Hastalıkları (Guatr ve diğerleri) )yapılmalıdır.
Tedavi nasıldır?
Vücutta sıvı eksiği olmaması için damardan sıvı tedavisi yapılabilir. Özellikle B grubu vitaminler verilmelidir. Aşırı kusma varsa, ağızdan alım kesilir, sonra sık-az kuru karbonhidrat ve az miktarda sıvı içeren öğünlere geçilir. Kötü kokulu ortamlara gidilmemesi, yemek sonrası istirahat önerilir. Yemek borusunda yanma hissine karşı antiasit ilaçlar kullanılmalıdır. Psikolojik danışmanlık hizmeti yararlı olabilir.
Hangi ilaçlar güvenlikle kullanılabilir?
Bir grup antiemetik yani bulantı kusmayı önleyen ilaçlar serumdan veya ağız yoluyla kullanılabilir.
