Lazer nedir?
Lazer (Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation) ışını belirli bir dalga boyunda olup aynı doğrultuda giden birbirinden bağımsız ışın demetidir. Bu ışık demeti lazer cihazları sayesinde çeşitli ayna oyunları ile yansıtılıp deri üzerine düşürülür ve açığa çıkan ısı enerjisi esas olarak kılları etkiler. Aktif fazdaki (Anagen faz) kılların içerdiği melanin (kıl ve deriye rengini veren madde) lazer ışını tarafından seçilir ve bu ışığı emen kıl iletken görevi görerek, ısıya dönüşen ışık enerjisini boylu boyunca ilerleterek kıl köküne ulaştırır (seçici termoliz). Amaç kılları ve bunları besleyen hücreleri tahrip etmek, bu şekilde kıl üretimini en aza indirmek ya da tamamen yok etmektir.
Lazer cihazları
Dalga boylarına göre lazer cihazları çeşitlilik göstermektedirler. Ruby (694 nm), alexandrite (755 nm), diode (808 nm), NdYag (1064 nm) epilasyon için kullanılan lazerlerdendir. Sık olarak tercih edilen alexandrite ve diode lazerlerdir. Işığın dalga boyu azaldıkça kıla rengini veren melanin maddesine duyarlılığı artar. Bu yüzden düşük dalga boylu lazerler siyah renkli kıllarda çok etkili sonuçlar verir. Koyu cilt tipine sahip kişilerde cilt yapısı da yüksek olarak melanin maddesi içerdiği için düşük dalga boylu lazerlerin ışığı cilt tarafından da emilir. Bu emilim ciltte aşırı ısınmaya ve buna bağlı cilt hasarlarına neden olabilir. Dalga boyu yüksek olan lazer cihazlarında melanin maddesine karşı duyarlılık daha az olduğu için hiçbir cilt tipinde hasar oluşturmaz, ancak kıllara karşı etkinliği de az olur. Bu açıdan bakıldığında cilt için zarar vermeyecek, bu arada kıl üzerine etkisi de yeterli olabilecek bir lazer kullanmak gerekecektir. Bu nedenle en sık tercih edilen ve sonuçlarına güvenilen cihazlar alexandrite ve diode lazerlerdir. Her iki lazer tipi de kalın, koyu renkli kıllarda etkilidir. Koyu cilt tipi olanlarda diode lazerin güvenlik aralığı daha geniş olsa da hangi cilt tipine hangi lazerin uygulanacağı bu konuda deneyimli bir doktor tarafından belirlenmelidir.
Lazer epilasyon tedavisi
Tüylerden kurtulmanın en etkin yollarından biri olan lazer epilasyon tedavisi uygulama açısından diğer yöntemlere göre hızlı, acısız ve sonuçları tatmin edicidir.
Vücut bölgesi
Lazer tedavisinin süresi ve aralığı kişiden kişiye değişmekle birlikte kadınlarda 4–8 seans, erkeklerde 6–8 seans gibi bir ortalamaya sahiptir. Hormonal problemler, genetik olarak kıl kökünün aşırı uyarıldığı durumlar haricinde tedavi süreleri genelde yukarıdaki sayıları aşmaz. Nadiren de olsa, sebebi bulunamayan seans sayıları çok uzamış, hatta kalıcı tüy kaybı olmayan olgular da vardır. Vücuttaki koyu ve kalın kıllar en çok etkilenecek olan kıllar olduğu için tedaviye en iyi sonuç veren bölgeler kadınlarda bikini bölgesi ve genital bölge, koltuk altı, bacak, göbek, kol… şeklinde sıralanır. Erkeklerde ise en iyi sonuç alınan ve en çok tercih edilen bölgeler, sırt, göğüs, kulak, kaşların arası, göz altları, ense, boyundur. Göz çukuru dışında tüm vücut bölgelerine lazer uygulanabilir. Bu bölgelerde seans aralıkları 2–2,5 ay arasındadır. İki tedavi arasında bölgeler temiz kalırlar. Seans zamanı gelince tüylerin çoğu bir anda çıkarlar. Tedaviye başladıktan sonra uygulama bölgelerine ip, cımbız, ağda gibi kıl kökünü etkileyen işlemler uygulanamaz. Çok gerekliyse jilet ya da makas ile tüyler kısaltılabilir. Tedavi süreleri bacak 1–1,5 saat, sırt 1 saat, bikini 15–30 dakika, koltuk altı 5 dakika, kulak ve kaşların arası 2 dakika gibi çok kısa sürelerdir. Uygulama sırasında duyulan acı bir lastiğin cilde çarpması şeklinde tarif edilebilir. Hiçbir şekilde tedaviyi yarıda bıraktıracak derecede şiddetli ağrı olmaz. Lazer cihazlarındaki özel soğutma sistemi acı hissini en aza indirger. Uygulama bölgesinde geçici bir kızarıklık, kıl köklerinde lazerin etkinliğini gösteren şişlik oluşabilir. Son derece normal olan bu reaksiyonun şiddeti kişiden kişiye değişir, ancak 30–60 dakika içinde cilt eski haline döner. Tedavinin ardından ilk seanslarda daha belirgin olmak üzere 10–15 gün içinde, yanmış olmasına rağmen cildin içinde kalan kıllar dökülecektir. Koyu renkli, kalın ve kökleri derinde (bikini bölgesi gibi) olan kılların dökülmesi oldukça zor olsa da tedirginlik yaratmamalıdır.
Yüz bölgesi
Lazer epilasyonda yüz bölgesi vücuttan ayrı olarak değerlendirilmesi gereken bir bölgedir. Tedaviye başlama kararı düşünülerek verilmelidir. Yüz tüyleri vücut tüylerine göre daha ince ve açık renklidir. Çok koyu renkli ve kalın olsalar da birkaç seans içinde incelecekleri için devam eden seanslarda tedavi zorlaşacaktır. Koyu renkli ve kalın olmayan kıllar ısıyı iyi iletemeyecekleri için kıl kökü de fazla ısınmayacaktır. Bu da kıl köklerinde yeterince harabiyet oluşturmaz. Çok siyak ve kalın kılların birkaç seansta bir kısmı biterken bir kısmı incelecek şekilde etkilenir. Bunu ardından kıl kökleri pes edene kadar tedavi devam edecektir. Bu durum en az 10 seans sürer, bu sayının üzerine çıkma olasılığı çok yüksektir. Seans aralığı 1–1,5 ay arasında değişir. Vücutta olduğu gibi uygulama sonrası kızarıklık, kıl köklerinde hafif şişme olabilir, fakat geçicidir. Tedavi sırasında özellikle yüz temiz olmalı, makyaj, parfüm, krem ve benzeri maddeler temizlenmelidir.
Lazer epilasyon tedavisinin risk ve komplikasyonları
Lazer tedavisi boyunca cilt rengi ne kadar açık olursa komplikasyon o kadar az olacaktır. Koyu renkli cilt tiplerinde birim alandaki melanin maddesi oranı daha yüksek olduğu için uygulanan enerjinin çoğu ciltteki melanin maddesi tarafından da emilecektir. Bu enerji sonucu oluşan yüksek ısı cilt yanıklarına neden olabilir. Bu yanıklar sonrası hiperpigmentasyon (cilt renginin koyulaşması), hipopigmentasyon (cilt renginin açılması) denen ciltteki renk değişimleri izlenebilir. Bunların hemen hepsi geçici olup doktorunuz tarafından takip edilmelidir. Yukarıda anlatılan sebeplerden dolayı lazer tedavisi sırasında güneşlenme, solariuma girme gibi cildi koyulaştırmaya yönelik uygulamalar tavsiye edilmez. Cilt ne kadar açık renkli olursa komplikasyon riski o derece az olacaktır. Unutulmaması gereken, lazer tedavisi sonucu oluşabilecek bu gibi renk değişimleri tedavi edilebilirse de kendiliğinden de iyileşebilecek niteliktedir.
Lazer epilasyonun yapılamayacağı durumlar
1- Geçmişinde cilt kanseri olması
2- Uygulama bölgesi ya da yakınında cilt infeksiyonu olması
3- Lazer ışınının dalga boyuna karşı kişisel hassasiyetin olması
4- İnfrared ışığa hassasiyeti arttıran ilaçların kullanılması (Roacuttane gibi)
Yukarıdaki 4 durum dışında lazer ışığı beyaz, sarı ve kırmızı (kızıl) renkleri göremediği için bu renkli kıllara etkisi olmaz. Bu yüzden kılları bu renklerde olan kişilere tedavi önerilmez. Tedaviden önceki 2–3 hafta içinde uzun süreli solarium ve güneş ışınlarına maruz kalan kişilere, bir süre bekledikten sonra doktor tarafından yapılacak değerlendirme sonucu lazer uygulanabilir. Hormon tedavisi gören kişilere aynı anda lazer tedavisi uygulanabilir. Hormonal sorunları olup da buna yönelik tıbbi tedavi görmeyen kişilerde lazer tedavisinin etkisi zayıftır.
Lazer uygulamasının kanser gelişimi ile tıbbi bir ilişkisi yoktur.
