Midedeki veya göğüs kemiği arkasındaki yanma-ağrı hissi “gebelik reflüsü” ile açıklanabilir ve midedeki asidin yemek borusuna kaçması sonucu ortaya çıkar. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı ögretim üyesi Doç. Dr. Serhat Bor, gebelik reflüsü ile ilgili bilgiler verdi.İlginç olan ‘çocuk saçlanması’ deyiminin yurtdışı bilimsel yayınlarına kadar girmiş olmasıdır. İngiltere’de yapılan bir gebelik reflüsü çalışmasında hastaların % 9’u yakınmalarının nasıl açıklanabileceği sorusuna benzer yanıtlar vermişlerdir.
GEBELİK REFLÜSÜ NEDİR? Reflü hastalığını asit başta olmak üzere mide içeriğinin yemek borusuna kaçması sonucu göğüs kemiği arkasında yukarı yükselen yanma ve/veya ağıza acı-ekşi su, yemeklerin gelmesi olarak tanımlanır. Gebelik dışında reflü sorunu olmayanlarda ise sadece bu dönemde ortaya çıkan sorunlar gebelik reflüsü olara kabul edilir.
Gebelik dışı reflüde sık görülen ses sorunları, farenjit, öksürük gibi yandaş bulgulara gebelerde fazla rastlanmaz. Yakınmalar genellikle doğum ile birlikte hemen kaybolur. Ama gebelik reflüsü bulunanların yaşamlarının ileri yıllarında reflü hastası olma eğiliminde bir artma olabilir.
SIKLIĞI: Yabancı yayınlarda % 30-80 arasında bildirilir. İzmir’de yapılan bir çalışmada anne adaylarının yarısı yukarıda sıralanan yakınmaları haftada bir veya daha fazla yaşadığını belirtmiş. Bu da bu sorunun ne kadar çok sık rastlandığının bir göstergesi.
Bu arada gebelik dışı reflünün de her beş erişkinden birisinde bulunduğunu vurgulayalım.
NEDENLERİ: Mide içeriğinin yemek borusuna kaçması için mideyi yemek borusundan ayıran kapağın iyi çalışmaması gerekir. Annenin büyüyen karnının artırdığı karın içi basıncının etkisiyle mide içeriği mekanik olarak yukarı itilirken, gebelikte artan hormonlar yüzünden yemek borusu alt ucundaki kapak da açık kalmaya başlar.
TANI İÇİN CAN YAKICI VEYA BEBEK İÇİN RİSK OLUŞTURACAK İŞLEMLER GEREKİR Mİ?
Hayır! Reflü tanısı sadece yakınmalarla koyulur. Endoskopi gerekmez. Sadece hekim belirleyeceği çok özel durumlarda endoskopi önerilir ki bu işlemin bebeğe zararı olmaz.
TEDAVİSİ VAR MI, KATLANALIM MI? Pratik hekimlikte gebelik gidişinde hiç ilaç kullanılmaması eğilimi ağır basar. Anne adayları da bunu (bazen gereğinden de fazla abartarak) kabullenir. Fakat gebelik reflüsü kader ve katlanılması gereken bir hastalık değildir; bugün özellikle hamileliğin 3. ayı bittikten sonra bebeğe zararsız ve reflüye etkili tedaviler vardır. Bu etkili tedavilerin kullanılması anne adaylarının yaşam kalitesini arttırır. [yenisayfa]
TÜM İLAÇLAR BEBEĞE ZARARLI MI?
Tüm ilaçların doktora danışılması gerektiğini hep söyleriz (ve bu çoğu kere hastalar tarafından göz ardı edilir!) fakat hamilelik sırasında kullanılacak ilaçların MUTLAKA hekim tarafından verilmesi gerekir. Reflü tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar hamilelikte kullanılmaz. Kullanılması güvenli ilaçların da yakınma şiddetine göre belli bir sırayla verilmesi önerilir.
YAŞAM TARZI DEĞİŞİKLİKLERİ: İLAÇ KADAR ÖNEMLİ!
Reflü yakınması bulunan hamilelerin aşağıda sıralanan yaşam tarzı değişikliklerini uygulamaları önerilir. Bazıları sadece bu tedbirlerle düzelirken bir kısmında ilaç gerekir.
GEBELİK REFLÜSÜNDE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ:
Yatak başının yükseltilmesi.
Aşırı kilo almama.
Yemekten sonra 2-3 saat yatmama.
Alkol ve sigarayı ASLA kullanmama.
Özellikle geceleri çikolata, aşırı yağlı, baharatlı, kafeinli gıdalardan kaçınma.
Karnını sıkıca saran giysilerden sakınma.
Yemek miktarı da alınan gıdalar kadar önemli olduğundan bir kerede aşırı yemek yerine az ve sık öğünler tercih edilmelidir. Katı bir diyet yerine reflü yakınmalarını ortaya çıkaran gıdalardan uzak durulması önerilir.
Aşırı sıcak besinlerden ve özellikle kahveden kaçınma.
