Meme kanseri tanısı için kullanılan başlıca radyolojik tanı yöntemleri mamografi ve ultrasonografidir (US). Bu teknolojik yöntemlerde kaydedilen sürekli gelişmeler sayesinde, incelenen hemen her memede ele gelmeyen anormal oluşumlara rastlayabilmekteyiz. Bir anormal oluşumun kesin tanısı ancak doku örneği alınarak yani patolojik inceleme ile konulabilir. Bu işleme biyopsi denir. Ancak genel olarak bakıldığında, memedeki anormal oluşumlarının %80’i iyi huyludur. Dolayısıyla, aslında radyolojik olarak saptanan her anormal oluşuma biyopsi yapılması gerekli değildir. Hangi tür anormalliklere biyopsi yapılması gerektiği meme radyoloğunun uzmanlık konusudur.
Meme biyopsisi yapılmasına karar verildiğinde ise biyopsinin yöntemi önem taşır. Her biyopsi hasta için fiziksel ve ruhsal travmadır. Bu nedenle, meme biyopsisi için en az doku örneği ile mümkün olan, nedbe oluşturmayan, memenin estetiğini bozmayan, konforlu, güvenli ve güvenilir bir yöntemin seçilmesi gerekir.
Meme biyopsisi şu 5 yöntemden biriyle yapılır:
1. Cerrahi biyopsi
2. İnce iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB)
3. İşaret teli kılavuzluğunda cerrahi biyopsi
4. Kor biyopsi
5. Vakumlu kor biyopsi
Ele gelmeyen (yalnız mamografi ya da US ile saptanan) anormal meme oluşumları için mamografi ya da US kullanılarak yapılan işaret teli yerleştirilmesi, İİAB, kor ve vakumlu kor biyopsi yöntemleri dünyada son 20 yılın, ülkemizde ise son 17 yılın uygulamalarıdır. Bu yöntemler ülkemizde ilk kez Prof. Dr. Ayşegül Özdemir tarafından Gazi Üniversitesinde kullanılmış olup, cerrahi biyopsi öncesinde tel ile işaretleme yöntemi 1991’den, US kılavuzluğunda İİAB 1991’den, US kılavuzluğunda kor biyopsi ve vakumlu kor biyopsi yöntemleri 2000’den, mamografi kılavuzluğunda yani stereotaksik yöntemle kor biyopsi ve vakumlu kor biyopsi yöntemleri ise 2006’dan bu yana uygulanmaktadır.
Meme kanserlerinin de dahil olduğu solid (kist olmayan; yani dokusal) anormal meme oluşumları için son yılların en çok istenen, konforlu, güvenli ve güvenilir yöntemleri, ultrasonografi (US) ya da mamografi kılavuzluğunda uygulanan kor ve vakumlu kor biyopsilerdir. US ve mamografiden hangi yöntemin kılavuz yöntem olarak kullanılacağı meme radyoloğunun uzmanlık konusudur. Mamografi kılavuzluğunda yapılacak biyopsiler için özel bir mamografi biyopsi düzeneği kullanılır ki buna stereotaksik sistem denir.
Stereotaksik meme biyopsisinde, memedeki anormal dokunun üç boyutlu koordinatları çok gelişmiş bir bilgisayar sistemi ile hesaplanır. Stereotaksik biyopsi cihazları iki türlüdür: birinde hasta oturur, diğerinde ise yüzüstü yatar (pron). Pron masa stereotaksik meme biyopsisi hasta için çok daha konforlu ve güvenlidir. Bütün işlem yaklaşık 1 saat sürer.
Hem ultrasonografik, hem de stereotaksik biyopsiler öncesinde hiçbir tıbbi hazırlık gerekmez; hastanede yatış söz konusu değildir; mamografi ve sonografi tetkikleriniz ile aynı günde bile yapılabilir. Lokal anestesi altında uygulanır; ağrısız ve acısızdır; dikiş gerekmez; biyopsi sonrasında işinize kaldığınız yerden devam edebilirsiniz. Sonuç güvenilirdir. Herhangi bir komplikasyon riski yoktur. Yöntem cerrahi biyopsiye göre çok daha ucuzdur.
Diğer yandan cerrahi biyopsiler genellikle genel anestezi altında yapıldığı için biyopsi öncesinde kalp, akciğerler ve kan biyokimyasının araştırılması gerekir. Bunlar için bazen 1 gün öncesinden hastaneye yatış yapmak gerekir.
Cerrahi biyopsiden sonra memede nedbe dokusu gelişir. Nedbe dokusunun iyileşmesi, çıkarılan dokunun büyüklüğüne ve ameliyatın komplikasyonlarına bağlı olarak bazen yıllarca sürebilir; hatta nadiren kalıcı da olabilir. Memede eski ameliyatlara bağlı nedbe dokusu radyolojik değerlendirmeyi güçleştirir çünkü kansere benzer radyolojik görünümler oluşturabilir ya da kanserin atlanmasına yol açabilir. Zorunlu değilse cerrahi biyopsi ilk tercih edilecek biyopsi yöntemi olmamalıdır!
*Mamografi ya da ultrasonografide görülen şüpheli bir bulgu nedeniyle doktorunuz meme biyopsisi önerdiyse seçeneklerinizin hepsini yararları, sınırlamaları ve yan etkileriyle birlikte bildiğinizden emin olunuz!
*Mamografi ya da ultrasonografi ile görülen meme lezyonlarında stereotaksik pron masa biyopsi ve sonografik biyopsi cerrahi biyopsiler kadar güvenilir, güvenli, cerrahi biyopsiden çok daha konforlu ve ucuzdur.
