A.B.D‘de 15-44 yaşta evli çiflerin %8,4’ü (5 milyon) kısırlıktan mağdurdur. 20-24 yaş arası kadınların % 7‘sinde ve 40-44 yaş arasındaki kadınların % 29unda infertilite görülmektedir.
Nedenler :
1- Yumurtlamanın olmaması % 10-15
2- Fetus (karıniçi) faktörler % 30-40
3- Rahim ağzı ile ilgili faktörler %10-15
4- Erkeğe bağlı faktörler %30-40
5- Açıklanamayan %10
Değerlendirme:
Erkek ve kadın beraber değerlendirilmelidir. Muayane ve ayrıntılar, hastalık öyküleri değerlendirilir. Cinsel ilişki sıklığı, ilişkinin doğru olup olmadığı, ilişkide zorluk, erkekteki ilişki problemi , ilişkideki kayganlaştırıcı maddelerin (Labrihan) kullanımı araştırılmalıdır.
Hastaların % 10‘ unda belirli bir neden bulunamaz! Normal cinsel aktivitesi olan çiflerde aylık döllenme hızı (bir adet döneminde gebelik elde etme) %20‘dir.
Temel kısırlık değerlendirmesi şu maddeleri içerir :
1-Sperm analizi: 48 saat cinsel ilişki yasağı sonrası alınmalıdır.
2-Bazal vücut ısısı çizelgesi: Kadının sabah uyanır uyanmaz derecesi saptanır ve çizelgeye yazılır. Yumurtlama sırasında yükselen progesteron bifazik sıcaklık eğrisi oluşturulur.
3-Postcoital (PCT): Sperm ile rahim ağzı salgısı arasındaki etkileşmenin doğrudan analizini sağlar ve sperm kalitesi hakkında kaba bir fikir verir.
4-HSG (Rahim filmi) : Rahim ve yumurtalıkların anotomik değerlendirilmesinde önemlidir . Adetin hemen bitiminde çekilir.
5-Rahimden parca alma: Rahimin progesterona cevabını değerlendirir. Ovulasyonu (yumurtlamayı) belirler.
6-Tanı amaçlı: Laporoskopik yapışıklıklar, tüp fonksiyonları, kistler tanımlanır, hemde düzeltici cerrahi işlemler yapılır.
Tedavi :
Nedene yöneliktir. Yumurtlama için yumurtlama sağlayıcı ilaçlar verilir ayrıca prolaktin yüksek hastalarda Bromocriptin verilir.
- Erkeğe bağlı infertilite intrastoplazmik sperm injeksiyonu uygulaması, erkek infertil tezimin tedavisinde çığır açmıştır.Ejahulattan (sperm sıvısı) , testis biopsisinden canlı sperm elde edildiği sürece başarılı gebelik gerçekleştirilebilir. Erkek sperm bulguları , bir ürolog tarafından degerlendirilmelidir.
- Endometriozis, kısırlık kadınlarında % 40 görülür. Tanısı ve evrelenmesi laporoskopi ile yapılır . Tedavi cerrahi olarak yakma, GnRH analogları, danazol, aralıksız doğum kontrol hapı verilmesi gibi gebeliği önleyici tedavileri içerir. Ağır olgularda IVF veya Gamet Intrafallopian Transfer gibi tüp bebek yöntemleri uygulanabilir.
- Erkek ve kadın üreme sistemi enfeksiyonları da kısırlık nedenleri arasında sayılmaktadır. Chlamidia ve gonore ana etkenlerdir. Tedavide kadın doğum uzmanı ( kadınlar için) ve ürologlara ( Erkek için ) danışılmalıdır.
