Teknoloji dünyasında yaşanılan hızlı gelişmeler her alanda olduğu gibi tıp dünyasında da kendisini göstermektedir. Tıbbi tanı gereçlerinin bilgisayar teknolojisindeki gelişmelere paralel olarak hızla gelişmesi erken tanı ve tedavi alanında oldukça büyük ilerlemelere neden olmaktadır.
Nitekim tetkik alanında çığır açan Multislice (64 kesitli) Bilgisayarlı Tomografi cihazı da yeni bir erken tanı cihazı olarak gündeme gelmektedir. Alınan kesitler rekonstrüksiyon (yeniden şekillendirme) yöntemleriyle 3 boyutlu olarak değerlendirilmektedir. 4 boyutlu incelemeye de imkan vermektedir. Aortik, pulmoner ve renal anjiografi işlemleri hiçbir girişim yapılmadan tek enjeksiyonla ve tek nefes tutma süresinde 10 sn gibi bir sürede gerçekleştirilmektedir. Böylece aortik anevrizma, renal arter darlığı, pulmoner emboli gibi birçok hastalığın kesin tanısı hızlı ve kolay olarak konabilmektedir. Aynı şekilde karotis ve serebral anjiografi ile karotis ve serebral arter darlıkları, anevrizma ve vasküler malformasyonların tanısı için uzun ve riskli girişimsel tetkikler yerine "MultisliceBT" anjiografi yapılabilmektedir. Periferal arter tıkayıcı hastalıkları da yaklaşık 15 saniye içinde optimum kalitede 3 boyutlu olarak görüntülenebilmektedir.
Pulmoner emboli (ACe giden damarın pıhtı ile tıkanması) tanısında "Multislice BT" artık altın standarttır. Sintigrafik anomalinin oluşmadığı çok erken evrede bile trombüsü ve yaygınlığını göstermektedir. Tüm toraks 10 saniye gibi kısa bir sürede, yaklaşık 1 milimetrenin de altındaki ince kesitlerle taranabilmektedir. Böylece akciğer parankim hastalıklarının ve akciğer kanserinin erken ve kesin tanısı mümkün olmaktadır. Bu amaçla çok düşük dozda ışın kullanılarak kanser tarama programları sağlıklı bireylerde uygulanabilmektedir.
Koroner hastalıkların tanısı "MultisliceBT" teknolojisi ile artık noninvaziv olarak yapılabilmektedir. "Multislice BT" ile koroner anjiografi hiçbir ön laboratuar hazırlığı gerektirmeden, hiçbir girişim yapılmadan, katetersiz ve yalnızca bir nefes tutması süresi olan 10 saniye içinde yapılabilmektedir. Klasik anjiografiye göre daha ucuz, daha kolay ve daha hızlı bir yöntem olup tetkik sonrası hastanede yatma zorunluluğu ortadan kalkmaktadır.
Üç boyutlu inceleme ve yüksek rekonstrüksiyon teknolojisi sayesinde hastalar için son derece sıkıntılı olabilen endoskopik tetkikler (bronkoskopi, kolonoskopi, vb.) hiçbir girişimde bulunmadan rutin inceleme kapsamında sanal ortamda aynı cihazla yapılabilmektedir.
KALBİMİZE GEREKEN ÖNEMİ VERİYOR MUYUZ?
Bilindiği gibi ölümlerin büyük nedeni kalp hastalıklarıdır. Bunların içinde de koroner kalp damarlarının darlıkları 1. sırada yer almaktadır.
Damar sertliği anne karnında başlamaktadır. Vücuda zararlı hale gelmesi ise yılları almaktadır. Ortaya çıkışı ani ölüm şeklinde olabileceği gibi yapılan testlerin sonucunda da belirlenebilmektedir. Geleneksel bilgilerimize göre; koroner damar içini % 70 den fazla daraltmayı başarabilen ve kolayca yerinden ayrılmaya müsait zayıf plakların kalp krizine neden olduğu farzedilirdi. Şimdi artık biliyoruz ki % 50 den az tıkanmaya neden olan plaklar, kalp krizi vakalarının çoğundan (2 / 3) sorumludur. Plak boyutundan çok, plağın zayıflığı rüptürden ve krizden sorumludur. Zayıf bir plak çoğunlukla, ince kapsül ile çevrili büyük bir lipit topluluğundan meydana gelmiştir.
Kalbimizin kontrole başlama yaşı 20 dir. Herhangibir şey bulunamazsa kan tahlilleri dahil 5 yılda bir kontrollerin tekrarlanması gerekmektedir. Bu zaman aralığı kalp hastalığının ilk teşhisinden sonra veya 40 yaşından sonra daha da sıklaşmaktadır.
Günümüzde kalp hastalıklarının tanısında birçok tetkik yapılabilmektedir. bunların içinde en doğru ve en kolaylarını seçmek doktorunuzun tercihi olmaktadır. Teknolojik ilerlemelerin sonucu olarak artık 10 sn içerisinde kalbin damarları kan alınan damarlar kullanılarak kolayca görüntülenmektedir. Multislice CT koroner anjiografi dediğmiz bu yöntemde doğruluk ve güvenilirlik oranı altın standart olan konvansiyonal koroner anjiografiye çok yaklaşırken tetkik sonrası hemen işinin başına dönülebilmesi büyük bir üstünlüğüdür.
Tarama testi olarak kullanılabilececek olan bu yöntem özellikle daha önce koroner bypass ameliyatı olmuş veya koronerlerine stent takılmış hastaların takibinde ilk seçenek olmuştur.
Koroner arter duvarlarında kalsiyum birikiminin saptanması, zamanla ilerleyen bir hastalık olan, halk arasında damar sertliği olarak ifade edilen, aterosklerozun kesin bir bulgusu olduğundan, bu hastalığın ilerleme hızını periyodik ölçümlerle belirlemek de yarar vardır.
"Multislice BT", arterial kalsifikasyonları göstererek aterosklerozun derecesi hakkında bilgi vermekte ve klinik septomlara yol açmadan yada başka laboratuar testlerle ortaya konulmadan önce, erken evrede saptanabilmesi sağlanmaktadır. Böylece bu skorlama yöntemi ile, klinik şikayeti olmayan kişilerde de tıkayıcı koroner arter hastalığı olma olasılığı gösterilebilir. Multislice koroner BT anjiografi, yüksek dereceli koroner arter darlıklarını gösterdiği gibi stent/balon anjioplasti uygulamaları ve by-pass ameliyatları sonrasında kontrol incelemesi olarak kullanılabilir.
"Multislice BT" koroner arter hastalığı taraması yaparak, koroner arter hastalığı açısından risk grubunda olduğu halde hiçbir kalp rahatsızlığı olmadığını düşünen, sağlığı yerinde gibi gözüken veya yarından habersiz yaşayanlara bugünden gelecekteki tehlikeyi göstererek önlem alınmasını sağlar.
