“Hipokrat’ın Hekimlik Yemini’nde de adını saygıyla andığı Asiklepios çok iyi niyetlidir. Tanrılara karşı insanları tercih eden bir kahramandır. Bir Pir Sultan’dır. Sadece iyilik yapar ve çevresine parlak bir ışık saçar. En sevdiği hayvan bastonuna sarılı duran bir yılandır.”
HEKİMLERİN TANRISI
Akslepios veya Roma’daki adıyla Aesculapius: Sağlık ve Hekimlik Tanrısı
Asiklepios iyiliksever, hoş ve parlak demektir.
Batı’nın Hipokrat kadar bilinen ve en önemli hekim imgelerinden biri olan Akslepios, bir kahindi, diğer Tanrı’lara kıyasla merhametli olan bir iyileştirici Tanrı’ydı. Apollon’nun oğluydu. Acıklı hikayesi ise kısaca şöyle: Apollon, Laphitheslerin kralı Phlegyas'ın kızı Koronis'e aşık olur ve evlenirler. Koronis onun bu aşkına ihanet eder. Koronis Arkadia'lı İskhys ile Apollon’u aldatır. Apollon karısı Koronis’in ihanetini öğrenir, çok üzülür ve öfkelenir. Ve karnında çocuğunu taşıdığı halde Apollon kendisini aldatan karısını ve aşığı olan İskhys'in öldürülmeleri için kardeşi Artemis'i görevlendirir. Artemis oklarıyla onları yaraladıktan sonra cesetlerini odunların üzerine koyar ve yaktırmaya başlar. Koronis'in cesedi yarı yanmış yarı yanmamıştır ki karısının kendinden hamile olduğunu öğrenen Apollon gelir ve onu alevlerin arasından çıkarır. Karnını yardırınca canlı bir erkek çocuk ortaya çıkar, Apollon oğlunu kucağına alır. Bu çocuk sonradan Hekimlik Tanrısı Akslepios olur. Anlayacağınız gibi hekimlerin Tanrı’sı Akslepios, mitolojide ölümsüzlük sınavı olarak tanımlanan Ateş Sınavı’nı kazanarak, ölümlü olarak doğmasına rağmen, ölümsüzler arasındaki yerini alır. Yaşamı ve ölümü aynı anda hissettiği için yaşamı ve ölümü tersine çevirebilen, ölüyü bile dirilten bir Tanrı olarak mitolojideki yerini alır.
Akslepios av sanatı ve tıp öğrenimi alması için, Khrion adlı bir Kentauros’a yani yarı insan yarı at bir bilgeye emanet edilir. Khrion Apollon’un hekimliğinden farklı bir yöntem uygular ve Akslepios’a hekimliği ve hastaları iyi etmenin bütün sırrını öğretmenin yanı sıra sihirli sözler söylemeyi, büyülü ilaçlar ve pomadlar yapmayı, özürlü insanları düzeltmeye yarayan cerrahlığı da öğretir. Böylece Akslepios iyi olacaklarından umut kesilen hastaları bile iyileştirmeye başlar ve tıp sanatında öylesine ustalaşır ki hastaları iyileştirerek ölümün önüne geçer. Bunun için de kendisine ait ve kendilerine her bakanı taşa çevirebilme özelliğine sahip üç kız kardeş olan Gorgo’ların kanından yaptığı büyülü bir iksir kullandığı söylenir. Büyülü iksirin bulunduğu yer olan Pergaman’da her gün yüzlerce hastanın barındığı ve çeşitli yöntemlerle iyileşen hastaların bulunduğu Asiklepios Tapınağı yapılmıştır.
Asiklepios’un ölümüde doğumu gibi trajedik olur. Çünkü Asiklepios hekimliğe başladıktan sonra yaşamı ve ölümü tersine çevirip ölüyü dirilttiği için ölenlerin sayısında azalma olur ve bu durum ölüm diyarının tanrısı Hades'i kızdırır. Hades Asiklepios’u Zeus'a şikayet eder. Tüm bunların yanında Asiklepios’a iyileştirici kahraman olarak körü körüne inanan ve bağlanan pek çok insan olur. Hatta zamanla bir Hiristiyanlıkla yarışan bir yeni bir din oluşur. Son olarak Asiklepios Zeus'un atları tarafından parçalanan Hippolytos'u da diriltince Zeus Hekimlik tanrısını cezalandırmaya karar verir. Apollon oğlunun, babası Zeus tarafından cezalandırılacağını öğrenince çok üzülür ama babasına karşı gelemez. Zeus yıldırımlarını yollayarak emirlerine karşı çıkan kendi torununu öldürtür. Ölümünden sonra, güçlerini Olimpus’tan bile eski bir düzeni tanımlayan üç kız kardeş olan Moira’ların emriyle, Asiklepios’a Tanrı ünvanı verilir. Ve elinde yılana sarılı bir asa tutan beyaz sakallı, hafif göbekli bir adam olarak resmedilir.
Asiklepios, kendisinden sonra hekimlik sanatıyla uğraşan bir çok kişiye esin kaynağı olmuştur. Bu bağlamda üç bin yıllık tarihi boyunca eski dinlerin, kültürlerin ve bilimin odak noktası antik kent Bergama'da kent girişinde ilk karşılaşılan sağlık merkezi olarak hizmet veren ve hekimlik tanrısı Akslepios yaşadığı iddia edildiği için “Akslepion” adı verilen yerlerde ilk kez müzik, tiyatro, spor, güneş, su ve çamur kullanımıyla doğal tedavi yöntemleri uygulanmıştır. Sağlık Tanrısı Akslepion önemini Hristiyanlık dönemine dek korumuş ve Asiklepios için yapılan Akslepin adı verilen sağlık yurtlarında çok sayıda insan şifa bulmuştur. Akslepinlar dinsel özelliklerinin yanında tıp alanında yaptıkları araştırma ve deneylerin yapıldığı, ünlü doktorların yetiştiği okullar olarak işlevlerini sürdürmüşler.
Tüm hekimler adına: Saygı ve sevgiyle Asiklepios...
