Anadolu Sağlık Merkezi Enfeksiyon Hastalıkları Bölümü’nden Dr. Elif Hakko, en sık ameliyat yerinin enfeksiyonu, zatürree, idrar yolu enfeksiyonu ve kan dolaşımı enfeksiyonu olarak karşımıza çıkan hastane enfeksiyonları ile ilgili bilgi verdi.Hastane enfeksiyonları hastanede ortaya çıkan enfeksiyonlardır. Hasta hastaneye yattıktan 48-72 saat sonra ve taburcu olduktan sonra 10 gün içinde gelişen enfeksiyonlar olarak tanımlanır. Hastane enfeksiyonları en sık ameliyat yerinin enfeksiyonu, zatürree, idrar yolu enfeksiyonu ve kan dolaşımı enfeksiyonu olarak karşımıza çıkar. Ancak vücudun her bölgesinde oluşabilir. Hastalara tedavileri esnasında uygulanan solunum cihazları, ilaç ve kan verilmek üzere damar içine yerleştirilen aletler ve protezler de hastane enfeksiyonları gelişiminde önemli rol oynamaktadır.
HASTALAR ENFEKSİYONA DAHA YAKINDIR
Hastanede yatan hastalar, sağlıklı kişilere göre enfeksiyonlara daha açıktır. Örneğin, şeker, kalp hastalıkları, romatizmal hastalıklar, kanser gibi hastalıkları olan kişiler enfeksiyonlara daha sık maruz kalırlar. Aynı şekilde kullandıkları ilaçlar ve kemoterapiler nedeniyle bağışıklık sisteminin zayıflaması sonucu hastalarda enfeksiyonlara karşı savunma azalır. Ameliyat nedeniyle ciltte açılan kesilerinin bakımının iyi olmaması durumunda enfeksiyonlar kaçınılmaz olur. Yoğun bakım üniteleri ve yenidoğan servislerinde yatan hastalar enfeksiyonlar açısından en korunmasız gruptur.
ANTİBİYOTİĞE DAHA DİRENÇLİ OLURLAR
Hastanelerdeki mikroplar toplum içinde edinilen mikroplara göre tedavisi daha zor enfeksiyonlara neden olmaktadır. Hastanelerde yoğun antibiyotik kullanımı nedeniyle de pek çok antibiyotiğe dirençli mikropların bulunması, tedaviyi daha da zorlaştırmaktadır. Gereksiz ve aşırı antibiyotik uygulamaları hem hastalarda yan etkilerin ortaya çıkmasından hem de tedavi maliyetini artırmaktan başka işe yaramamaktadır. Bu nedenle doğru ve yeterli dozda antibiyotik kullanılmalıdır.
HASTANE ENFEKSİYON KONTROL KOMİTELERİ
Hastane enfeksiyonları hastanede kalış süresini, ölüm oranını ve maliyeti artırır. Bu nedenle hastanelerde değişik branştaki doktorların oluşturduğu bir komite tarafından yürütülen bir enfeksiyon kontrol programı olması gerekir. Hastane enfeksiyon kontrol komitelerine özellikle de komitenin yürütücüleri niteliğindeki enfeksiyon kontrol hemşiresi ve doktoruna çok iş düşer. Bu işi yapan hemşire hastanedeki tüm hastaları günlük olarak ziyaret ederek enfeksiyon varlığını, hastadan alınan mikrobiyolojik çalışmaların sonuçlarını ve farkettiği salgınları doktora bildirmekle sorumludur. Birden fazla hastada aynı mikrobun neden olduğu enfeksiyonla karşılaşıldığında da hastane içinde bir salgından kuşkulanılması ve derhal gerekli önlemlerin alınması gerekir.
HİJYEN ÇOK ÖNEMLİ
Hastane enfeksiyonlarını önlemedeki en önemli faktör insandır. Hastane mikroplarının bir hastadan diğerine en sık ellerle bulaştığı biliniyor. Bu nedenle bir hastaya herhangi bir nedenle dokunmadan önce ve işlem bittikten sonra ellerin iyice yıkanması gerekir. Hastalara kullanılan malzemelerin, çarşafların, örtülerin, tıbbi aletlerin temizliği de tabii ki çok önemli. Hastanelerde sterilizasyonun ve dezenfeksiyonun doğru ve etkin biçimde yapılması gerekir.
TÜM DÜNYANIN SORUNU
Hastane enfeksiyonları sadece Türkiye’nin değil tüm dünyanın sorunu. Bir ülkede ilk kez çıkan dirençli bir mikrop hızla kıtalararası yayılım gösterip tüm dünya hastanelerinde görülebiliyor. Bu nedenle tüm dünyada ve ülkemizde hastane enfeksiyonları ile mücadele için dernekler kurulup, bilimsel dergiler yayınlanıp, kongreler ve eğitim toplantıları yapılıyor.
ETKİN ENFEKSİYON KONTROL YÖNTEMLERİ UYGULANMALI
Yapılması gereken, hastaları ve sağlık çalışanlarını bu mikroplardan korumak için etkin enfeksiyon kontrol yöntemlerini hastanelerde uygulamak, antibiyotikleri yerinde ve zamanında kullanma duyarlılığını göstermek ve hastanelerdeki hastane enfeksiyon oranlarını en aza indirmektir. Böylece verilen hizmetin kalitesi çok daha yüksek olacaktır.
