Dyt. İdil İMAMOĞLU  

Dyt. İdil İMAMOĞLU
Teyit edilmiştir.
Randevu Al Bağlantıma Ekle Takip Et

Branşı

Beslenme ve Diyetetik

İl / İlçe

Ankara / Çankaya

Üyelik Tarihi

01.09.2010

Son Giriş Tarihi

05.12.2014 17:43:05

Ödem nedir? Neden olur? Nasıl önlenir?
Toplam Okunma : 184628 kez okundu.

Sizin de eliniz ayağınız durup dururken şişiyor mu? Ya da birkaç gün içinde 1-2 kilo birden kilo alıp veriyor musunuz? O zaman sizin de ödem sorununuz olabilir. Bazılarımız ödemi önemsemiyor olabilir ancak ödem genelde bazı hastalıkların habercisidir. Bu nedenle ödem ihmale gelmeyecek bir konudur.
Ödem nedir?
Bedenimizin %65-70'i sudan oluşmaktadır. Ödem hücre içi sıvının hücre dışına çıkması ile doku aralarında ve cilt altında birikmesi ile olmaktadır. Tüketilen su ve tuz miktarı şişme ve ödem oluşmasında çok önemlidir. Gözle görülen bir şişme ve ödem olduğunda vücutta yaklaşık 3 litre kadar su tutulumu var demektir. Ödemin en erken belirtileri göz kapaklarında, el, ayak ve ayak bileklerinde şişme olmasıdır. Ödem ile birlikte kilo artışı da tipik bir bulgudur. Bu nedenle ödem birçok kişinin diyet sürecinde diyeti bırakmasına dahi neden olmuştur.
Ödem tüm vücutta olabildiği gibi bölgesel de olabilmektedir. Bölgesel ödem, ödemin nedeni hakkında daha net fikir verebilir. Ödem aynı zamanda belirli bir sebebe bağlı olmaksızın ailesel veya stres kaynaklı da olabilmektedir. Ödem oluşum nedenine göre sert, orta sert ya da yumuşak karakterdedir. Yumuşak ödemimi cilde parmak ile bastırdığınızda ayırt edebilirsiniz. Parmağınızı çektiğinizde kısa bir müddet cildinizde parmağınızın izini görürsünüz. Ancak sert ödemde ciltte iz kalmadığından bu tarz ödemi gözden kaçırmak mümkündür.
Ödem sadece el, ayak veya ayak bileği gibi bölgelerde olmamaktadır. Kalp, akciğer, böbrek, karaciğer, beyin ve hatta bağırsaklarımızda da oluşabilir.
Kadınlarda adet dönemi öncesinde ve sırasında da sık sık ödeme rastlanılır. Bu süreçte 2 kiloya kadar varan kilo artışları olabilmektedir.
Ödem hangi hastalıkların habercisidir?
Böbrek, kalp, damarve karaciğer hastalıkları, hormonal bozukluklar ile çeşitli alerjiler vücutta ödem oluşmasına sebep olabilmektedir.
Bunların yanı sıra kişide ödeme neden olduğu düşünülen ciddi bir hastalık yoksa o zaman fazla kilolar, aşırı tuz tüketimi, az su alımı, yorgunluk, uzun süre ayakta durmak, fazla karbonhidratlı beslenmek, ortamın aşırı sıcaklığı ve kadınlarda adet öncesi dönemde veya gebelik döneminde olunması da ödeme neden olabilecek faktörler olarak düşünülmelidir.
Öte yandan ödemin olduğu bölgede lenf akımı üzerinde tıkayıcı bir kitlenin varlığı, enfeksiyon veya damar tıkanıklığının olması ödeme yol açabilir. Aşırı varisler, kalp yetersizliği, lenfatik tıkanıklık, sürekli oturma ve hareketsizlik de ödem oluşmasına sebep olabilir. Yüzde, gözde, oluşan ödemlerin en sık nedeni alerjik reaksiyonlar veya kanda protein düşüklüğü olabilmektedir. Karın zarı ve akciğer zarında oluşan ödem ise kalp, karaciğer gibi organ yetmezliklerinde ve ayrıca bazı kanser türlerinin yayılması sırasında da olabilir.
Ödemin süresi ve yaygınlığı da yine başka hastalıkların olup olmadığı ile önem taşımaktadır.
Ödeme neden olan ilaçlar var mıdır?
Çeşitli hastalıklar sebebiyle kullanılması gereken bazı ilaçlar da ödem sorununa sebep olabilirler. Bu nedenle bu tür ilaçların kullanımında özellikle tuz tüketimine dikkat edilmelidir. Bazı hormon, tansiyon ve romatizma ilaçları ile kortizon ödeme neden olabilmektedir.
Ödem oluşmasını tetikleyen yiyecekler nelerdir?
Vücutta şişmeye neden olan en önemli unsurlardan biri besinlerle alınan tuz ve kimyasal madde miktarıdır. 1 gram tuz, 200 ml sıvı tutulmasına sebep olur... Yüksek oranda alınan tuz, böbreklerden atılamadığında özellikle ayak bileği ve göz çevresi gibi yumuşak dokularda ödem oluşmaya başlar.
Hazır soslar, yapay tatlandırıcılar, bazı baharatlar, alkollü içecekler ve bol kafeinli içecekler ödem oluşumunu artırırlar. Meyankökü içeren yiyecekler, alkol, kola ve tatlı yiyecekler de ödeme neden olabilirler.
Hareketsiz, aynı pozisyonda uzun süre oturmak veya yatmak da lenf dolaşımını ve toplar damar dolaşımını azaltır. Bunun sonucunda da kollarda ve bacaklarda şişmeler olabilir.
Ödemin başlıca tedavisi nedene yönelik olmalıdır. Diyette:

  1. Fazla tuz ve tuzlu gıdalar alınmamalıdır
  2. Alkol kullanılmamalıdır
  3. Hazır gıdalardan uzak durulmalıdır
  4. Hazır soslar tüketilmemelidir
  5. Sigara ve kafeinli içecekler tüketilmemelidir

Ödemi azaltmak için nasıl beslenmeliyiz?

  1. İdeal kilonuzda kalmaya çalışın. Fazla kilolar vücudunuzda ödem birikmesine neden olur.
  2. Düzenli olarak su tüketin. Su gereksinimi kişiden kişiye değişken olmakla birlikte ortalama günlük 8-10 bardak suya ihtiyacımız vardır. Yaz aylarında spor yapıldığında bu gereksinim daha da artar.
  3. Düzenli egzersiz yapın. Bu sayede,vücudunuzun sıvı dengesinin düzenlenmesi kolaylaşır.
  4. Diyetinizde tuz ve tuzlu gıdaların tüketimini azaltın. Yemeklerinizdeki tuzu tamamen sıfırlamanıza gerek yok (başka sağlık sorunları bunu gerektirmediği müddetçe). Ancak tuzlu gıda tüketimini ve tuzu azaltmak çok önemlidir. İşe sofranızdan tuzluğu kaldırmakla başlayın ve pişmiş yemeklere ilave tuz atmamayı alışkanlık haline getirin. Çok tuzlu peynirleri almamaya ve salamura besin tüketmemeye özen gösterin. Hazır besinler, hazır çorbalar, soya sosu, et-tavuk suyu tabletleri de yüksek oranda sodyum içeren maddelerdir ve uzak durulması gerekir.
  5. Protein oranı yüksek beslenmekten kaçının. Yüksek oranda protein almak da ödem oluşumunu artırabilir. Bu nedenle beslenmenizde protein kaynaklarını da ihtiyacınız oranında tüketmeye özen gösterin. Bu ürünlerin işlem görmüş olanlarını (sosis, salam gibi türevlerini) tercih etmemeye özen gösterin.
  6. Yüksek oranda basit karbonhidrat tüketiminden sakının. Beslenmenizde tam tahıllı ve kepekli karbonhidrat ürünlerini, kepekli undan yapılmış besinleri tercih edin. Beyaz ekmek, makarna, hamur işleri şerbetli–hamurlu tatlılar ile fazla şekerli besinlerin tüketimindenuzak durun.
  7. Posa tüketiminizi artırın. Posa oranı yüksek besinler bağırsak hareketlerinizi artırarak, ödeminizi atmanıza yardımcı olurlar. Bu nedenle sebze ve meyve tüketimine özen gösterin. Beslenmenizde yine tam tahıllı ürünleri tercih etmek bu açıdan da yarar sağlayacaktır. Tam tahıllı ürünler aynı zamanda B6 vitamininden zengin kaynaklardır. B6 vitamininindiüretik etkisi bulunmaktadır. Bu vitaminin diğer zengin kaynakları; koyu yeşil yapraklı sebzeler, ton balığı, kuşkonmaz ve hindi etidir.
  8. Alkol ve asitli içeceklerden uzak durun. Yüksek miktarda kafein, alkol ve kola tüketiminden mutlaka uzak durun. Zira bu içecekler ödem oluşma riskini artırırlar. Bunların yerine su, bitki ve meyve çayları ile taze sıkılmış meyve suları, tuzsuz ayran ve az yağlı süt gibi içecekleri tercih edebilirsiniz. Az yağlı süt ve süt ürünleri kalsiyum açısından birim hacimde daha zengindirler. Kalsiyum ise yine vücut su dengesinin korunasında önemli bir mineraldir.
  9. Ödem söktürücü gıdaları tüketin. Ananas, kivi, nar, kabuklu armut gibi meyvelerle maydanoz, salatalık ve kabak gibi sebzelerin veya bunların sularının da ödem söktürücü etkileri vardır.
  10. Ödeminizi atmak için bitki çayları için. Ödeminizi atmada dikkat edeceğiniz bir husus içtiğiniz sıvıların oda sıcaklığında veya sıcağa yakın olmaları gerektiğidir. Mısır püskülü, defne yaprağı, tarçın, yeşil çay, adaçayı, kiraz sapı, maydanoz sapı ve ısırgan otu gibi bitki çaylarını ödem atımına destek olarak kullanabilirsiniz.
  11. Diyetinizde size alerji yapan ya da duyarlılığınız olan besinlerden sakının. Alerjinizin olduğu tespit edilen besinlerden uzak durmak ödeminizin azalmasında etkili olacaktır. Öte yandan besin intolerans (gıda duyarlılığı) testi yaptırarak da hangi besinlere vücudunuzun duyarlılığı olduğunu öğrenebilir ve beslenme düzeninizde o besinlerden uzak durabilirsiniz.
  12. Ödem söktürücü ilaç kullanıyorsanız potasyum takviyesini ihmal etmeyin. Hekiminiz size ödem söktürücü ilaçlar önerdiyse o zaman beslenmenizde potasyuma biraz daha önem vermeniz gerekecektir. Potasyumdan zengin beslenme, hücre içinde sıvının tutulmasını sağlayacağından ödemin azalmasına da destek olacaktır.

Uzman Diyetisyen İdil İmamoğlu | Sağlıklı Beslenme ve Diyet Uzmanı - Ankara

www.idilimamoglu.com

Konu hakkında uzmandan bilgi talep edin!


Bu talebiniz doğrudan uzmana gönderilir.
Dyt. İdil İMAMOĞLU en kısa sürede irtibata geçecektir
Facebook Yorumları
İlginizi çekebilecek makaleler
İlginizi çekebilecek Sorular